Đề án khôi phục, nâng cấp môi trường cảnh quan Đà Lạt - Lâm Đồng năm 2005 và định hướng đến năm 2010
(Đã được phê duyệt tại Quyết định số 2005/QĐ-UB ngày 11/8/2005 của UBND tỉnh Lâm Đồng, V/v phê duyệt đề án khôi phục, nâng cấp môi trường cảnh quan Đà Lạt - Lâm Đồng năm 2005 và định hướng đến 2010)

PHẦN THỨ NHẤT
Thực trạng và tình hình phát triển môi trường cảnh quan Đà Lạt - Lâm Đồng

I. Thực trạng về môi trường cảnh quan
Đà Lạt có điều kiện tự nhiên ưu đãi với khí hậu ôn hòa, địa hình miền núi đa dạng, phong phú tạo nên cảnh quan Đà Lạt hài hòa mỗi nơi một vẻ. Đà Lạt hùng vĩ với núi non, bát ngát với những đồi cỏ và hoa, với những ưu thế đó, Đà Lạt đã và đang trở thành một trung tâm du lịch lớn của cả nước về tham quan, nghỉ dưỡng, hội nghị, hội thảo và sinh thái.

Cao nguyên Langbian hùng vĩ và thơ mộng

Trong thời gian qua, đi đôi với việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội. Đẩy mạnh phát triển hạ tầng cơ sở, xây dựng nâng cấp thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo lộc và một số thị trấn khác ngày càng hiện đại, văn minh. Diện mạo các đô thị ngày càng khởi sắc.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, môi trường cảnh quan ở các đô thị trong tỉnh nói chung và Đà Lạt nói riêng còn có nhiều tồn tại, yếu kém: việc đầu tư nâng cấp môi trường cảnh quan chưa được quan tâm thực hiện đúng mức. Công tác gìn giữ, tôn tạo và phát triển môi trường cảnh quan chưa tương xứng, theo kịp với tốc độ đô thị hóa. Thực tế cho thấy, tốc độ đô thị hóa ngày càng cao, dân số gia tăng (tự nhiên và cơ học), du lịch phát triển cùng với sự bất cập, yếu kém trong quản lý nhà nước của các cấp, các ngành đã và đang làm cho môi trường cảnh quan, tài nguyên thiên nhiên ở đô thị xuống cấp.
Nói đến Đà Lạt, trước hết phải nói đến tài nguyên rừng. Rừng của Đà Lạt ó một ý nghĩa hết sức quan trọng, chính rừng quyết định sự sống còn của thành phố du lịch, nghỉ dưỡng. Bên cạnh đó rừng còn là nhân tố quyết định đến môi trường sinh thái và nguồn nước dự trữ cho địa phương và cả khu vực. Với tầm quan trọng như vậy, nên Chính phủ đã xác định rừng Đà Lạt là rừng phòng hộ, cảnh quan. Yếu tố này đã làm cho thành phố Đà Lạt có tính hấp dẫn, lãng mạn, tạo nên tính đặc trưng riêng của một thành phố “như hòa lẫn trong đồi núi và rừng thông”, tạo nên những cảnh quan đẹp và kỳ thú.

Theo số liệu điều tra năm 1978, diện tích rừng thông của thành phố Đà Lạt có diện tích trên 30.000ha, đến thời kỳ những năm 1995 – 1998, diện tích này chỉ còn 16.200ha và theo số liệu thống kê của Sở NN&PTNT vào năm 2000 thì diện tích rừng thông tự nhiên chỉ còn 14.200ha, và đến nay diện tích này vẫn còn tiếp tục bị giảm sút do công tác quản lý yếu kém nên rừng đã bị đốt, chặt phá, lấn chiếm để sản xuất nông nghiệp, xây dựng nhà ở, lấy củi, gỗ,... đã làm cho diện tích rừng ngày càng bị thu hẹp.

Nhiều ngọn đồi, cánh rừng đã mất đi màu xanh

Theo điều tra, khảo sát từ năm 1995 đến nay, nhiều mảng rừng ở trung tâm thành phố bị mất hẳn như: khu vực phía sau văn phòng UBND tỉnh, sau Dinh III, hai bên đường Trần Hưng Đạo, hồ Than Thở, dọc đường Bà Huyện Thanh Quan, phía sau khách sạn Ngọc Lan, thác Camly, đường Bùi Thị Xuân, Đa Thiện, Thái Phiên, Nam Hồ…. bị xâm lấn do nhu cầu phát triển không gian sống của dân cư cũng như phục vụ cho yêu cầu phát triển hạ tầng đô thị, nhưng thiếu kế hoạch khôi phục phát triển cây xanh đồng bộ.

Bên cạnh đó, một số diện tích rừng nội ô già cỗi chưa được đầu tư trồng thay thế đang có nguy cơ suy thoái, đã làm cho diện tích rừng nội ô bị thu hẹp và ngày càng thu hẹp hơn; một số loài hoa dại, hoa tự nhiên bị tàn phá như: hoa Bồ Công Anh, Lay-ơn dại, Thủy Tiên, Đồng Thảo, Phong Lan, For get me not, Sim, Mua, trong đó có một số loài có nguy cơ tuyệt chủng. Điều đó đã làm cho môi truờng cảnh quan Thành phố Đà lạt mất dần đi nhiều cảnh quan thơ mộng, mất tính hấp dẫn đối với du khách và ảnh hưởng xấu đến môi trường sống của cư dân địa phương.

Ở các khu, điểm du lịch còn nặng khai thác tài nguyên thiên nhiên. Qua quá trình khai thác du lịch, môi trường cảnh quan đã và đang có dấu hiệu xuống cấp. Trong khi đó, phần lớn các đơn vị này chưa có phương án, kế hoạch cụ thể gắn với việc nâng cấp, tôn tạo môi trường cảnh quan với đầu tư phát triển khu du lịch.
Nhìn chung công tác khôi phục phát triển cảnh quan môi trường ở các khu điểm du lịch chưa được thực hiện thường xuyên, liên tục và có hiệu quả.

II. Tình hình phát triển môi trường cảnh quan ở Đà Lạt và các đô thị trong tỉnh thời gian qua

2.1 Phát triển cây xanh, cây cảnh và hoa ở thành phố Đà Lạt

a) Cây xanh nội ô

Phát triển giống Mai Anh Đào loài hoa đặc trưng của Đà Lạt

Theo kết quả kiểm kê, Toàn bộ diện tích rừng nội ô với chủng loại chủ yếu là rừng thông thuần loại, đang được quản lý theo tiêu chí cây xanh đô thị. Trong những năm qua, thành phố đã đầu tư trồng tái sinh 78ha rừng thông nội ô theo dạng cụm hoặc phân tán và trồng dặm trên diện rừng thông già cỗi.
Từ năm 1998 đến nay, bên cạnh với việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, nhất là hệ thống giao thông đô thị, thành phố Đà Lạt đã quan tâm đầu tư phát triển hệ thống cây xanh đường phố. Trong 5 năm 1998 – 2003, Thành phố đã đầu tư trồng mới 4.014ha cây xanh đường phố dọc theo các trục đường chính (gồm 28 tuyến đường), Trồng cây nhân dân tại các khu vực dân cư trên 79.800 cây xanh các loại với trên 15 loại cây trồng đặc trưng của địa phương (Thông 3 lá, Mai Anh Đào, Mimoza, Long Não, Liễu rủ, Tùng các loại...) cũng như một số loại cây di thực (Uyli mộc, Muồng hoa vàng, Chuỗi ngọc, Phượng tím…)
Đến nay, trên một số trục đường chính của Thành phố, hệ thống cây xanh phát triển khá ổn định và phù hợp với cảnh quan chung (Trục đường Trần Hưng Đạo - Trần Phú, Quang Trung - Hồ Xuân Hương, Đinh Tiên Hoàng – Phù Đổng Thiên Vương, đường 3/4, Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thái Học…).

b) Hoa, cây cảnh đô thị

Ngoài vườn hoa thành phố, khu vực trung tâm thành phố Đà Lạt hiện có 20 tiểu công viên, 12 nút giao thông và các dải phân cách cũng như hệ thống Taluy dọc theo các trục đường…. Đang được công ty quản lý công trình đô thị Đà Lạt quản lý chăm sóc thảm cỏ, hoa, cây cảnh với tổng diện tích 72.020m2. Trong đó, công viên Yersin 16.146m2, công viên Thủy Tạ 7.440m2, hệ thống hoa cảnh quanh hồ Xuân Hương với diện tích 17.152m2.
Trong 72.020m2 công viên, diện tích trồng hoa là 10.279m2, thảm cỏ 59.165m2, cây trang trí khác 1.768m2. Phần còn lại được trồng các loại cây cảnh với số lượng 1.114 cây. Công tác chăm sóc, thay đổi hoa cảnh theo mùa được thực hiện theo quy trình kỹ thuật.

Sân Gold Đà Lạt

Nhìn chung, công tác đầu tư phát triển hoa đô thị tại khu vực trung tâm thành phố đã được quan tâm đầu tư, mỹ quan thành phố đã được cải thiện theo hướng tích cực.

2.2 Phát triển cây xanh, cây cảnh và hoa ở thị xã Bảo Lộc và các thị trấn khác

Đối với thị xã Bảo Lộc và các thị trấn khác của tỉnh như: thị trấn Di Linh; Đức Trọng, Đơn Dương… thời gian qua đi đôi với việc quy hoạch phát triển đô thị đã lồng ghép công tác quy hoạch, bảo vệ tôn tạo, nâng cấp môi trường cảnh quan.
Hàng năm, các địa phương đã bố trí kinh phí từ ngân sách để trồng cây xanh, cây cảnh và hoa trên các trục đường phố, nơi công cộng, bước đầu đã tạo ra quỹ cây xanh, cây cảnh, hoa, tiểu cảnh trong khu vực trung tâm và ngoại ô, thị xã, thị trấn…

Mái nhà phủ hoa bìm bìm, một nét độc đáo ở thành phố Hoa

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác nâng cấp phát triển cảnh quan, môi trường ở thành phố Đà Lạt, các đô thị trong tỉnh còn có những tồn tại, hạn chế, có thể được tóm tắt như sau:

- Môi trường cảnh quan chung của thành phố Đà Lạt và các thị xã, thị trấn, ở các khu điểm du lịch nhìn chung vẫn chưa được phục hồi tốt, chưa thật sự đáp ứng được yêu cầu chỉnh trang, tôn tạo phát triển đô thị.
Đà Lạt được mệnh danh là thành phố hoa, nhưng hoa cũng chưa thật sự nhiều và chưa tương xứng với tên gọi là thành phố hoa mà mọi người mong đợi, nhất là hoa mọc tự nhiên ở những nơi công cộng, trong rừng và trên những đường phố còn rất ít, thiếu những ý tưởng hay và có lúc có nơi, bố trí hoa theo kiểu cơ khí, không hòa nhập được với cảnh quan thiên nhiên Đà Lạt tạo sự phản cảm về thẩm mỹ.
Đến nay, nhiều nơi, nhiều điểm có thể quy hoạch để trồng các loài cây xanh, cây cảnh, hoa nhưng chưa được quan tâm quy hoạch để trồng cây, đặc biệt là một số đồi trọc, đất trống, các thung lũng ở Thành phố Đà Lạt.

Phần lớn các khu, điểm du lịch chưa thật sự quan tâm đến việc đầu tư, nâng cấp môi trường cảnh quan gắn với việc phát triển khu, điểm du lịch. Một số nơi đã xuống cấp nghiêm trọng như hồ Than Thở, thác Cam Ly,…
Hàng rào ở các cơ quan công sở, trường học, nhà dân phần lớn bị bê tông hóa nặng nề, thiếu cây xanh, hoa làm đẹp.

Thành phố Đà Lạt và các địa phương khác, chưa xây dựng được phong trào nhân dân trồng cây, trồng hoa kể cả những người làm du lịch và du khách tham gia phong trào làm đẹp thành phố, đặc biệt là ý thức bảo vệ hệ thống cây xanh, cây cảnh, hoa trong nhân dân chưa được cao, nên vẫn thường xuyên xảy ra tình trạng bẻ gãy, chặt phá cây hoa, cây cảnh trên đường phố, nơi công cộng.

Mái nhà phủ hoa Rạng Đông

Từ thực trạng nói trên, công tác khôi phục môi trường, cảnh quan đô thị là rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phát triển đô thị, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, là cơ sở cho ngành kinh tế du lịch phát triển bền vững, có hiệu quả trong tương lai.

PHẦN THỨ HAI
NỘI DUNG THỰC HIỆN

Mục tiêu:

- Huy động nguồn lực các thành phần kinh tế, của nhân dân phục vụ yêu cầu nâng cấp, phát triển môi trường cảnh quan ở thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo Lộc và các thị trấn một cách đồng bộ, có hiệu quả. Hướng tới Festival hoa Đà Lạt năm 2005 và những năm tiếp theo.
- Tạo tiền đề để xây dựng Đà Lạt thật sự là thành phố hoa, thành phố xanh, từng bước thực hiện mục tiêu “xây dựng và phát triển thành phố Đà Lạt trở thành đô thị du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, hội nghị, hội thảo của cả nước và quốc tế”.
- Tăng tính hấp dẫn thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, đưa ngành du lịch của tỉnh nhà trở thành ngành kinh tế động lực và phát triển du lịch bền vững.
Nội dung thực hiện

I. Về công tác giáo dục tuyên truyền

- Tổ chức quán triệt chương trình, kế hoạch của Ban chỉ đạo tỉnh đến các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị và các tầng lớp nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh để nhằm tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động.
- Đẩy mạnh hoạt động xã hội hóa về bảo vệ và nâng cấp phát triển môi trường cảnh quan trên địa bàn toàn tỉnh.
- Xây dựng kế hoạch, nội dung cụ thể để tổ chức tuyên truyền, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng, đài Phát thanh – Truyền hình, báo chí thường xuyên, liên tục với nhiều hình thức phong phú và phù hợp như: tọa đàm, chuyên đề, thông tin tuyên truyền hàng tuần, hàng tháng để phát động các phong trào thi đua trong mọi tầng lớp nhân dân.

II. Tổ chức thực hiện

* Một số nguyên tắc khi chọn lựa, trồng các giống cây:
Để trồng cây xanh đảm bảo có tuổi thọ cao, có dáng đẹp phù hợp mỹ quan đô thị và đảm bảo an toàn cho nhân dân và du khách (đặc biệt trong mùa mưa bão) cần chọn lựa giống, trồng cây theo một số nguyên tắc sau:
- Không trồng những giống cây dễ gẫy cành, bật gốc dẫn đến nguy hiểm cho tính mạng và tài sản.
- Không trồng những cây có nhựa, trái, có lá mang nhiều độc tố, dễ gây hại cho sức khỏe nhân dân.
- Không trồng những cây có mùi hương quá hắc, khó chịu.
- Không trồng những cây có gai nhọn, dễ dẫn đến thương tích cho người.
* Quy hoạch, thiết kế để trồng cây theo hướng chọn lựa các loại cây lâu năm, có hoa đẹp, với ý tưởng sau:
- Thiết kế, bố trí trồng các loài cây xanh phần nào có sự phù hợp với ý nghĩa của tên đường, phù hợp với tính chất khu dân cư để tạo nên nét đặc trưng của từng khu vực, đường phố.
- Trồng các loài cây xanh, cây có hoa để đảm bảo mùa nào cũng có hoa trên các đường phố.
Trên mỗi tuyến đường chọn trồng một loài cây, hoa chủ lực để tạo sự bất ngờ, cảm giác hấp dẫn cho từng tuyến đường.

a) Thị xã Bảo Lộc và các huyện

Trồng cây xanh trên các tuyến đường theo chủ đề, chủng loại cây

Thị xã Bảo Lộc và các huyện trong tỉnh triển khai thực hiện theo sự chỉ đạo chung của tỉnh, tổ chức trồng cây xanh, cây cảnh ở đô thị theo kế hoạch hàng năm và tập trung trồng dọc theo các quốc lộ 20, 27, 28, trên địa bàn từng địa phương (từng địa phương chủ động lên kế hoạch cụ thể báo cáo về tỉnh).
Bố trí trồng các loại cây xanh có hoa phù hợp với điều kiện của từng địa phương, phát động nhân dân trồng hoa leo trên các hàng rào và cây có hoa trước cổng nhà dọc quốc lộ. Làm được như vậy sẽ tạo nên tính đặc trưng mỗi vùng có những loại cây xanh, cây cảnh riêng và là niềm tự hào của nhân dân địa phương. Phấn đấu trong thời gian từ nay đến hết năm 2007 thực hiện được ý tưởng hình thành quốc lộ 20, 27, 28 về Đà Lạt là các “con đường xanh – con đường hoa”

1. Huyện Đạ Hoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên:
- Thị trấn Mađagui: ưu tiên trồng cây dọc theo quốc lộ 20 và các trục đường chính của thị trấn.
- Thị trấn Đạ Tẻh và Cát Tiên: ưu tiên trồng tại các khu vực trung tâm của thị trấn.
- Có thể trồng các loại hoa thích hợp như: Bằng lăng các loại, Điệp vàng, Điệp đỏ…

2. Thị xã Bảo Lộc:
- Trồng cây dọc theo quốc lộ 20 (trong phạm vi thị xã) và hai bên đường chính dẫn vào trung tâm thị xã.
- Trồng cây hoa Phượng Vàng, cây hoa chuông là chủ lực, ngoài ra có thể xen thêm một số giống cây khác.

3. Huyện Bảo Lâm:
- Trồng cây dọc theo đường từ quốc lộ 20 vào Trung tâm huyện và khu vực trung tâm thị trấn.
- Trồng cây hoa Phượng, Bằng Lăng các loại, Muồng Hoa Vàng.

4. Huyện Di Linh:
- Trồng cây dọc theo quốc lộ 20 (trong phạm vi huyện) và hai bên đường chính dẫn vào trung tâm thị trấn và các tuyến đường trong thị trấn.
- Trồng cây Muồng Hoa Vàng, Phượng đỏ, Osaka và xen một số loài cây khác.

5. Huyện Đức Trọng:
- Trồng cây dọc theo quốc lộ 20 (trong phạm vi huyện) và hai bên đường chính dẫn vào trung tâm thị trấn, các trục đường trong thị trấn và quanh sân bay.
- Tổ chức trồng các loại cây như : phượng đỏ, phượng son, phượng tím, muồng hoa vàng, Bằng lăng các loại…
- Riêng Sân bay Liên Khương có kế hoạch riêng.

6. Huyện Lâm Hà:
- Trồng cây dọc theo quốc lộ 27 (trong phạm vi huyện) và hai bên đường chính vào trung tâm thị trấn.
- Trồng các loại cây như: phượng đỏ, phượng son, phượng tím, Bằng lăng các loại, Muồng hoa vàng…

7. Huyện Đơn Dương:
-Trồng cây dọc theo quốc lộ 27 (Trong phạm vi huyện) và hai bên đường chính vào trung tâm thị trấn.
- Trồng các loại hoa như: Muồng hoa vàng, Phượng, Bằng lăng các loại.

8. Các tuyến Quốc lộ:
Tất cả các huyện có đường quốc lộ 20, 27, 28 đều tổ chức cho nhân dân trồng cây có hoa dọc các hàng rào ven quốc lộ.

b) Thành phố Đà Lạt
1. Hàng rào và khuôn viên các cơ quan, công sở:
a. Ở các hàng rào:

Hiện nay, phần lớn các cơ quan công sở đều có hệ thống hàng rào bao quanh khuôn viên. Tuy nhiên, ngoài hàng rào của một số cơ quan: Văn phòng UBND tỉnh, khách sạn Sofitel Dalat Palace, Dinh 2… là tương đối đẹp, còn lại hầu hết đều được bê tông hóa, thiếu tính thẩm mĩ. Vì vậy, để khắc phục vấn đề này, cần tổ chức trồng thêm các loại hoa, dây leo trên các hàng rào như: Hoa Vàng Anh, hoa Giấy, hoa Bìm Bìm, Hoa Rạng Đông, hoa Tường Vi…

- Ở những cơ quan, công sở có mặt tiền rộng, có vị trí đẹp như: Đài Phát thanh truyền hình Lâm Đồng, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng, Bệnh viện Y học Cổ truyền Phạm Ngọc Thạch, Dinh II, Dinh III, Cung thiếu nhi, Khách sạn Công Đoàn, Công ty điện lực Lâm Đồng cần sớm được chỉnh trang và trồng thêm các loại hoa, dây leo hàng rào: Cát Đằng, Thiên Lý, Tường Vi, dây Bông Xanh, Mắt Nai,…

- Đối với sân Golf Đà Lạt: Đây là một sân Golf có cảnh quan đẹp, nằm ở vị trí trung tâm, có tầm nhìn rộng và gắn với cảnh quan thắng cảnh Hồ Xuân Hương. Tuy nhiên, đơn vị quản lý chưa chú trọng đến công tác đầu tư, chỉnh trang, xây dựng rào bao quanh sân, gây nên cảm giác chắp vá, thiếu thẩm mỹ. Cần phải chỉnh trang, tổ chức trồng cây cảnh, hoa ở dọc theo hàng rào sân Golf.

Hàng rào hoa Quỳnh anh

Với các loài cây như: Mimôza, Huỳnh Anh, Tường vi, Rạng đông, hoa giấy, việc trồng cây này sẽ tăng vẻ đẹp cho sân Golf và cả khu vực trung tâm thành phố, đồng thời không làm che chắn tầm nhìn của du khách để có thể quan sát, chiêm ngưỡng sân Golf từ bên ngoài.

b. Trong phạm vi khuôn viên cơ quan, công sở:
Theo khảo sát, phần lớn các công sở, trường học, bệnh viện trên địa bàn toàn tỉnh nói chung và ở Đà Lạt nói riêng đều có vị trí rất thuận lợi, khuôn viên rộng, thông thoáng nhưng chưa được các đơn vị quan tâm đến công tác chỉnh trang, trồng cây, hoa để làm đẹp cảnh quan khuôn viên đơn vị và khu vực.
- Trong khuôn viên của từng đơn vị, trồng các loại hoa bụi như: Lài Hai màu, Đỗ Quyên, Trà My, Dạ Lý Hương, Loa Kèn, Nhất Chi Mai,…
- Tại hàng rào trồng các loại dây leo: Bìm Bìm, Cát Đằng, Huỳnh Anh, Thằn Lằn, Tường Vi,…
Vì vậy, cần phải có những quy định cụ thể, bắt buộc các cơ quan, công sở, trường học, bệnh viện phải dành một quỹ đất nhất định để trồng và chăm sóc cây xanh, cây cảnh, hoa.

Hàng rào hoa Rạng Đông trước một ngôi biệt thự cổ của Đà Lạt

2. Ven taluy dọc trục giao thông:
Thành phố Đà Lạt do địa hình đặc trưng khác với các đô thị ở vùng đồng bằng, hầu hết các tuyến đường đều có taluy; quy mô cấp đường vừa phải phù hợp với tính chất của đô thị miền núi, chỗ cao, chỗ thấp, tạo nên cảnh quan không gian đẹp. Hiện nay, hệ thống giao thông đô thị cơ bản đã được nâng cấp, xây dựng hoàn thiện, đồng bộ, đáp ứng được nhu cầu phát triển đô thị.
Tuy nhiên, chúng ta có thể thấy rằng khi đầu tư xây dựng hạ tầng công tác cải tạo địa hình đã tác động rất lớn đến cảnh quan. Nhiều chỗ bị đào bới, xói lở, hoặc taluy ở một số trục đường đã bị bê tông hóa. Tạo ảnh hưởng xấu đến cảnh quan chung.
Để khắc phục vấn đề nói trên cần đầu tư tôn tạo các khu vực sau:
- Phần lớn taluy ở các trục đường trong nội ô và ngoại vi thành phố hầu hết đã được bê tông hóa ( theo dự án giao thông) đã tạo nên hình ảnh nặng nề, xơ cứng cảnh quan. Để làm đẹp cảnh quan cần trồng thêm các loại cây hoa bụi, dây leo phủ kín taluy và rải hạt giống các loại cây Bồ Công Anh, For get me not, Thạch Thảo…
- Đối với các dự án làm đường, cầu… phải có phương án làm đẹp, phủ xanh các bờ taluy bằng các loài hoa dại, cây bụi, đồng thời phải có giải pháp trồng cây dọc các vỉa hè để tạo bóng mát và cảnh quan.

Vườn hoa Thành phố

Trồng hoa và cỏ ở các taluy tạo màu xanh cho thành phố
- Các taluy đất có độ dốc cao, giải pháp để chống xói mòn, vừa tạo cảnh quan như dọc đường Mimoza, đường Cam Ly – Măng Linh đến khu du lịch Đan Kia – Suối Vàng, Tùng Lâm, xã Lát,… cần được trồng phủ cỏ Ventiner, dây leo: bìm bìm, thằn lằn, vú bò, hoa, cây có hoa, có lá đẹp,…
- Các triền dốc, taluy dọc các hàng rào cơ quan, công sở, trường Đại học Đà Lạt, Viện nghiên cứu Hạt nhân, nhà nghỉ Công đoàn, đèo Prenn,… trồng rải rác các loài cây bụi có hoa, dây leo: hoa Mười Giờ, Chuỗi Ngọc, Sim, Mua, hoa Ngũ Sắc,… và các loài hoa dại: Bồ Công Anh, Foget me not, Thạch Thảo…
Vãi hạt giống các loài hoa dại trên tất cả bờ Taluy, bờ cỏ, mép nước, trên đồi, trong rừng thông, trong vườn nhà… làm cho các loài hoa dại mọc xen với cỏ, dưới gốc cây trong tán rừng tạo nên cảnh quan tự nhiên, hoa và cỏ cây đan xen nhau đó là nét độc đáo riêng của Đà Lạt.

Ảnh minh họa một số loài hoa có thể trồng như hoa dại

3. Chọn lựa địa điểm, tổ chức trồng hoa theo chủ đề ở một số khu vực đồi, thung lũng:
Nhằm tăng thêm tính hấp dẫn của thành phố du lịch Đà lạt cần quy hoạch một số địa điểm để tổ chức trồng tập trung thành những đồi hoặc thung lũng cây hoa, cây cảnh theo chủ đề tạo thêm sản phẩm, điểm tham quan du lịch mới, góp phần phục vụ cho nhu cầu tham qua, ngắm cảnh, và chụp hình, quay phim lưu niệm của khách du lịch trong nước và quốc tế. Dự kiến quy hoạch trồng 11 khu vực sau:

3.1. Khu du lịch hồ Than Thở: Sẽ thiết kế quy hoạch 2 khu đồi để trồng cây Thông, Uyly mộc, Long Não, Mai Anh Đào.
- Diện tích trồng 6 ha.
Ban quản lý Khu du lịch cần sớm phối hợp với UBND thành phố Đà Lạt giải tỏa, đền bù diện tích đất đồi đã bị nhân dân xâm chiếm canh tác nông nghiệp để có mặt bằng cho Ban quản lý thiết kế trồng cây, rừng trong năm 2005.

3.2- Khu vực trường bổ túc văn hóa: (sau trường phổ thông chuyên Thăng Long) sẽ quy hoạch thành thung lũng hoa Mimoza, vừa góp phần làm đẹp cảnh quan trung tâm thành phố và khu vực công viên Ánh sáng, hình thành một cụm công viên mở về hoa, cây cảnh.

3.3- Khu vực đồi dọc theo đường Bà Huyện Thanh Quan (khoảng 9,5ha) định hướng quy hoạch thành khu công viên cổ tích cho thiếu nhi, tổ chức cắm trại, sinh hoạt giao lưu ngoài trời, hạn chế xây dựng các công trình lớn vượt quá tán rừng. Tổ chức quy hoạch chi tiết để trồng hoa, cây xanh (cây Thông, cây Mebon).

3.4- Khu du lịch Langbian:
+ Đợt 1 ngày 19/5: Tổ chức trồng 400-500 cây thông và 200 cây Mimôza từ chân KDL dọc lên đỉnh Rađa.
+ Đợt 2 ngày 9/7 : Quy hoạch trồng 1 đồi hoa Sim.

3.5- Khu du lịch Cáp treo Đà Lạt:
Quy hoạch và trồng thung lũng Mimoza (dưới tuyến Cáp Treo).
- Diện tích trồng 5 ha.

3.6- Từ ngã ba đường đèo Prenn vào KDL Tuyền Lâm: quy hoạch các thung lũng dọc theo đường để trồng hoa Osaka (Bò Cạp nước).
- Diện tích trồng 2 ha.

3.7- Khu du lịch Thung lũng Tình yêu: quy hoạch một khu đồi trồng cây Phượng Tím.
- Diện tích trồng 2 ha.

3.8- Khu vực công viên vườn hoa: (Công viên mở rộng), tổ chức trồng thành đồi hoa Đào ghép.
- Diện tích trồng 1 ha.

3.9- Khu Du lịch Prenn: quy hoạch một thung lũng Dã quỳ và Sim mua.
- Diện tích trồng 2 ha.

Thác Prenn

3.10 - Đèo Mimoza: tổ chức quy hoạch 4 khu vực (2 đồi và 2 thung lũng) trồng hoa Mimoza, Anh Đào, Sim – Mua, Dã quỳ.
- Diện tích trồng 4 ha.

3.11- Công viên Yersin:
Quy hoạch một phần trong phần diện tích mở rộng công viên để trồng 700 cây Phượng Tím.

Mái nhà phủ hoa Rạng Đông

4- Khu vực cửa ngõ vào thành phố Đà Lạt:
Đây là hai tuyến đường quan trọng ra vào thành phố, là cửa ngõ, bộ mặt thành phố du lịch. Cần thiết kế, quy hoạch trồng các loài cây xanh có hoa, dọc hai bên đường và tạo thành các triền đồi, thung lũng hoa theo chủ đề, mùa nào cũng có hoa để tạo ấn tượng cho khách du lịch.

4.1- Tuyến đường đèo Mimoza:
- Trồng cây chủ lực là Mimoza phù hợp với tên gọi của con đường, bên cạnh xen thêm Mai Anh Đào. Trồng ven đường và trồng nhiều mảng hoa theo các sườn đồi, đất trống đồi trọc, trên các cánh rừng và thung lũng các loại hoa dại, hoa thiên nhiên: Dã quỳ, Sim, Mua, Loa kèn, Trạng nguyên, Hoa Giấy… Như vậy, mùa mưa sẽ có những các loại hoa như Sim, Mua, Loa kèn và mùa khô có các loài Dã quỳ, Mimoza, Mai Anh Đào…
- Ngoài ra còn trồng thêm các loài như: Sim, Mua, Loa kèn, Trạng Nguyên, hoa Giấy, Vàng Anh, Bìm Bìm, Rạng Đông, cỏ Vertiver… trên các bờ Taluy để chống xói lở.

4.2-Tuyến đường đèo Prenn:
- Trồng các loại cây: Cây trồng chủ lực là Mai Anh Đào và xen thêm Mimoza, Osaka dọc hai bên đường. Và cũng giống như đường Mimoza, dọc theo đường đèo sẽ quy hoạch trồng một số thung lũng, đồi hoa để mùa nào cũng có hoa.

5- Hai khu du lịch Đankia-Suối vàng và hồ Tuyền Lâm:

5.1. Các trục đường vào 2 khu du lịch:
* Đường vào khu du lịch hồ Tuyền Lâm (đường Yên Tử):
- Trồng các loại cây, hoa: Trạng Nguyên, Mimoza, hoa Anh Đào, Muồng Hoa Vàng.
* Đường vào khu du lịch Đankia – Suối Vàng: trục đường Cam Ly – Mănglin – Ankroet – Suối Vàng; trục đường Tùng Lâm – Suối Vàng; trục đường Xã Lát – Suối Vàng).
- Trồng cây xanh, cây cảnh, hoa dọc theo hai bên đường như: Phượng tím, phượng hồng, Mimoza, Móng bò, hoa Giấy…

5.2. Trong khu vực hai khu du lịch:
- Trồng thêm cây thông để tăng thêm độ che phủ của rừng.
- Hai bên đường vòng hồ Tuyền Lâm và hệ thống đường nội bộ khu du lịch trồng các loại hoa rừng, hoa dại, hoa đặc trưng của Đà Lạt.
- Quy hoạch một số khu vực đồi, thung lũng, khe núi để trồng tập trung những loài hoa dại, hoa đặc trưng của Đà Lạt theo chủ đề phục vụ nhu cầu tham quan, tạo cảnh quan chung cho khu vực (đồi đào Lông, đào Má hồng, Bích đào và hoa Dã Quỳ, hoa Sim, hoa Mua; Thung lũng Mai Anh Đào, hoa Tú Cầu, hoa Mimoza, hoa Trạng Nguyên…).

6. Trên một số tuyến đường chính của thành phố Đà Lạt:

6.1- Đối với những tuyến đường đã triển khai trồng cây:
Hiện nay, nhiều tuyến đường trong thành phố đã được trồng các loại cây xanh. Tuy nhiên, qua khảo sát, một số tuyến trồng cây chưa đạt yêu cầu hoặc có nhiều cây đã chết chưa được trồng thay thế. Cần phải có kế hoạch khôi phục, trồng bổ sung. (nên trồng xen kẽ một số loại khác theo quy hoạch mới để thay thế dần).

6.2 - Trồng cây xanh trên một số tuyến đường chính như sau:

* Dọc theo trục đường 3 tháng 4 đến bùng binh Kim Cúc (Trần Hưng Đạo –Hồ Tùng Mậu):
- Hiện nay tuy đã trồng Mimoza và Mai Anh Đào nhưng chưa đạt yêu cầu, vì vậy phải trồng thêm hoa Mai Anh Đào, Muồng hoa vàng, Keo úc… hai bên đường và trồng 1 triền đồi Mimoza ở Đồi Lộng Gió, ở các bờ Taluy nên chú ý trồng hoa Bìm Bìm, Huỳnh Anh, Giấy đỏ… (Đặc biệt là bên bờ Taluy và hàng rào đài PT-TH tỉnh).

* Trục đường Hùng Vương –Trần Hưng Đạo –Trần Phú – Lê Hồng Phong – Hoàng Văn Thụ – thác Cam Ly:
- Hiện nay trục đường này đã có 1 số cây hoa Móng bò trắng (Trần Hưng Đạo - Trần Phú), Mimoza (Lê Hồng Phong). Thời gian tới sẽ trồng thêm cây chủ lực của tuyến đường là Uy Ly Mộc nhằm tạo vẻ đẹp uy nghiêm của trục đường hành chính.

* Trục đường Quang Trung - Phan Chu Trinh - Hồ Xuân Hương - hồ Than thở:
- Hiện nay trên trục đường Quang Trung – Phan Chu Trinh đã có trồng một số cây hoa Móng bò trắng, tuy nhiên lượng cây đã chết nhiều hoặc sống nhưng không tăng trưởng mạnh. Sắp đến sẽ trồng bổ sung hoa Ban đỏ để đa dạng về màu sắc cho trục đường. Tuyến đường Hồ Xuân Hương (vào hồ Than Thở) đã có trồng cây Uy Ly Mộc, cần trồng bổ sung 1 số cây đã chết.

* Tuyến đường Trần Quý Cáp:
- Trồng cây Bằng Lăng ổi.

* Cụm đường Hải Thượng – Phạm Ngọc Thạch – Trần Bình Trọng – Ngô Quyền–Hai Bà Trưng:
- Trồng cây Long Não.

* Trục đường Lê Đại Hành – Nguyễn Thị Minh Khai:
- Trồng hoa Đỗ quyên, Lài hai màu và một số loài hoa trung hạn bảo đảm có hoa quanh năm tại khu vực trung tâm thành phố.

* Tuyến đường Phạm Ngũ Lão:
- Trồng hoa Sứ (trắng, đỏ).

* Trục đường Trạng Trình – Nguyễn Đình Chiểu – Sương Nguyệt Ánh:
- Đường Trạng Trình: trồng cây Trạng Nguyên (vàng, đỏ).
- Đường Nguyễn Đình Chiểu – Sương Nguyệt Ánh: trồng cây Mimoza xen Trạng Nguyên.

* Cụm đường Nguyễn Du – Tương Phố – Ký Con – Phó Đức Chính:
- Trồng cây hoa Ngọc Lan (cây tầng cao) xen cây hoa Đại màu (cây hoa tầng thấp).

* Trục đường La Sơn Phu Tử – Nguyễn Công Trứ – Xô Viết Nghệ Tĩnh:
- Trồng cây Uy li mộc, Long não.

* Trục đường từ hồ Xuân Hương đến Thung lũng Tình yêu: (đường Đinh Tiên Hoàng; Phù Đổng Thiên Vương):
Đã được trồng cây Long não. Tuy nhiên, một số cây đã bị chết và tăng trưởng rất kém. Để thay thế dần cần trồng thêm phượng tím, phượng hồng, xen kẽ với những cây đang có.

* Đuờng Mai Anh Đào (từ Thung lũng Tình yêu đến cuối hồ Xuân Hương):
Trồng cây Mai Anh Đào.

Đường hoa Cẩm Tú

* Trục đường từ vườn hoa thành phố - ngã 5 Đại học - hồ Xuân Hương (đường Trần Nhân Tông; đường Bùi Thị Xuân):
Đây là tuyến đường tập trung nhiều trường học, cần trồng các cây chủ lực là phượng tím, phượng son

* Tuyến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh và khu du lịch Langbian:
- Đây là một tuyến đường khá dài dẫn đến khu du lịch Langbian nên sẽ chia nhiều đoạn để trồng các loại cây khác nhau xen kẽ với cây Thông:
+ Đoạn đường Xô Viết Nghệ Tĩnh: trồng cây Uy li Mộc
+ Đoạn Tùng Lâm đến cầu Phước Thành: trồng Long não
+ Từ cầu Phước Thành đến thị trấn Lạc Dương: trồng Muồng hoa vàng, Phượng tím.

Một số loài cây xanh, cây có hoa dài hạn

7. Khu vực hồ Xuân Hương :

Hồ Xuân Hương

- Đây là khu vực có tính nhạy cảm cao, ảnh hưởng đến cảnh quan chung của cả thành phố. Để thực hiện tốt việc quy hoạch, thiết kế trồng cây xanh, các tiểu cảnh cần thực hiện chủ trương tổ chức thi rộng rãi, mời các nhà thiết kế chuyên nghiệp tham gia để chọn lọc ý tưởng tốt, khả thi nhất.
Trên cơ sở đã chọn lựa được ý tưởng thiết kế, tổ chức đấu thầu, thực hiện.
- Riêng khu vực triền đồi đường Bà Huyện Thanh Quan cần có quy hoạch ưu tiên khôi phục lại rừng Thông để tạo cảnh quan của khu vực trung tâm. Có thể tổ chức đấu thầu quản lý, khai thác các hoạt động dịch vụ vui chơi giải trí cho khách du lịch, các đối tượng thanh thiếu niên dưới tán rừng Thông.

8- Khu vực trung tâm thành phố Đà Lạt:
Bao gồm khu Hòa Bình, đường Nguyễn Chí Thanh, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Thủ Khoa Huân, Phan Như Thạch, Phan Bội Châu, Lê Đại Hành, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Thị Hồng Gấm…

Nhà thờ Con Gà, nằm trên đường Trần Phú

Khu vực này cần được trồng cây, hoa; trang trí làm đẹp, được coi như “không gian trong khuôn viên biệt thự”, với các loài hoa, cây xanh: Tùng Búp, Đỗ Quyên, Lài hai màu, Vàng Anh, Hoa Giấy được cắt xén thường xuyên, tạo tán, tạo dáng đẹp… làm nổi bật khu trung tâm (Có thể xen một số cây lớn, có hoa).

9- Các trường học: Ở các trường học tổ chức trồng các loại cây Phượng (đỏ, tím, son) trong sân trường phù hợp với tuổi học trò.

10- Tại các khu vực dân cư, chung cư:
Có kế hoạch hướng dẫn nhân dân trồng hoa, cây xanh, cây cảnh trong khuôn viên từng hộ gia đình, khu phố và các địa bàn dân cư nhằm tạo phong trào thuờng xuyên, liên tục.
- Các hộ dân được xây dựng theo dạng nhà biệt lập có khuôn viên, hàng rào bao quanh: Hướng dẫn nhân dân trồng hoa, cây xanh, cây cảnh, trong khuôn viên, trên hàng rào mỗi nhà, từng hộ gia đình.
- Các hộ dân ở chung cư, nhà liên kế phố: Hướng dẫn nhân dân phủ xanh các ban công, mặt tiền bằng các loại cây cảnh như: Phong lan, chuỗi ngọc, các dây leo có hoa…

11- Ở các khu vực quy hoạch xây dựng chung cư mới: (phục vụ nhu cầu tái định cư):
Khi triển khai dự án cần quy hoạch mặt bằng, có diện tích để trồng cây thông, các vườn hoa, tiểu cảnh, cây xanh, cây cảnh với tỉ lệ 50% cây xanh và cây lâu năm có hoa phục vụ nhu cầu thư giãn, vui chơi giải trí của cộng đồng dân cư và góp phần nâng cấp, cải tạo môi trường cảnh quan thành phố.

12- Đối với các khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng:

Công viên hoa, các khu du lịch cần đầu tư thêm nhiều chủng loại hoa, cây xanh

- Bên cạnh việc tiếp tục chỉ đạo các cơ sở lưu trú triển khai thực hiện cơ sở đạt tiêu chuẩn “Nhãn hiệu Xanh”, cần hướng dẫn các đối tượng này tham gia trồng hoa, cây xanh, cây cảnh trong phạm vi cơ sở kinh doanh và bên ngoài hàng rào.
- Ở các cơ sở lưu trú, nhà hàng có diện tích, khuôn viên sân vườn rộng, phải có kế hoạch, kinh phí để trồng các loài hoa, cây cảnh phù hợp với không gian, điều kiện từng cơ sở.

13- Trồng hoa ven đường phố:
- Trong thời gian qua, UBND thnh phố Đ Lạt đ tổ chức trồng hoa trước cơ quan cơng sở, ven đường v cc tiểu cơng vin. Bước đầu, đ lm cho thnh phố nhiều hoa hơn, tăng tính hấp dẫn của thnh phố. Tuy nhin, việc trồng hoa mới chỉ do cơng ty quản lý cơng trình đơ thị Đ Lạt thực hiện, chưa vận động tạo phong tro để cc cơ quan, trường học hưởng ứng thực hiện; trồng hoa cịn thiếu quy hoạch, chưa thống nhất, đồng bộ trn từng tuyến đường, khu vực; cc chủng loại hoa chưa được đa dạng, phong phú mà phần lớn là các loại hoa ngắn ngày.
- Để việc trồng hoa trong thời gian tới được thực hiện tốt hơn, có quy hoạch thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế của thành phố; cần triển khai thực hiện theo hướng sau:
+ Quy hoạch chọn lựa trồng hoa thống nhất theo từng tuyến đường, từng khu phố để tạo nét đặc trưng cho từng tuyến đường. Như vậy, mỗi tuyến đường có riêng một loài hoa đặc trưng, tạo nét hấp dẫn, độc đáo.
+ Chọn lựa các loài hoa phù hợp với khí hậu, cảnh quan Đà Lạt.
+ Chỉ trồng những giống hoa dài ngày, dễ phát triển và dễ chăm sóc. (tránh chọn các loại hoa ngắn ngày, trồng đi trồng lại nhiều lần vừa gây lãng phí, vừa ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường và mỹ quan thành phố)
+ Trong thời gian qua, do điều kiện chưa chuẩn bị kịp để trồng các loài hoa đường phố, đặc biệt là khu vực trung tâm. Nên để phục vụ Lễ hội Sắc hoa Đà Lạt năm 2004, Ban tổ chức đã sắp xếp bố trí các chậu hoa nhựa trên đường phố, đã tạo phản cảm cho du khách, không phù hợp với tính chất đặc thù của một thành phố Hoa.

Một số loài hoa khác

14- Đối với các tháp Hoa trong thành phố:

Cần thay đổi những tháp hoa thiếu thẫm mĩ và che chắn tầm nhìn

- Hiện nay, ở trung tâm đang có 6 tháp hoa và cổng công viên hoa được xây dựng bằng dàn sắt và gắn đặt các chậu hoa. Tuy nhiên, việc làm này là chưa phù hợp với điều kiện thực tế của một thành phố Hoa như Đà Lạt: thiết kế thiếu thẩm mỹ, kinh phí chăm sóc bảo dưỡng tốn kém, che chắn tầm nhìn, ảnh hưởng an toàn giao thông. Vì vậy, để khắc phục vấn đề này cần thay những tháp hoa bằng các giàn hoa có tính mỹ thuật cao, thay thế các chậu hoa bằng việc trồng các chủng loại hoa, dây leo nhằm vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa thuận lợi cho việc trồng và chăm sóc, giảm chi phí bảo dưỡng và tạo nét riêng độc đáo của thành phố.

15. Sân bay Liên Khương:
- Khu vực sân bay Liên Khương đang được nâng cấp để trở thành sân bay quốc tế. Trong tương lai khi nối đường bay quốc tế, lưu lượng khách quốc tế đến tham quan Đà Lạt bằng đường hàng không sẽ tăng nhiều. Vì vậy, ngoài việc xây dựng sân bay hiện đại, tiện nghi, cần chú trọng đến yếu tố môi trường cảnh quan, để tạo ấn tượng hấp dẫn du khách khi đến với thành phố được mệnh danh là “thành phố du lịch – thành phố Hoa”.
Hướng đầu tư nâng cấp môi trường cảnh quan trong khu vực sân bay ngoài hệ thống đường băng, nhà ga cần được quy hoạch thiết kế để trồng nhiều cây xanh có hoa và các loại hoa để tạo ra rừng hoa. Với ý tưởng này, sẽ tạo ấn tượng khó quên cho du khách từ khi máy bay hạ cánh xuống sân bay và khi cất cánh rời khỏi Đà Lạt.

Sân bay Liên Khương phối hợp với Sở Du lịch và Thương mại, UBND huyện Đức Trọng tổ chức thiết kế quy hoạch chi tiết để lập phương án trồng cây xanh, hoa, cây cảnh trong khu vực sân bay, dọc đường vào cổng sân bay và khu vực xung quanh để tạo cảnh quan chung.

16. Ở những khu vực sản xuất nông nghiệp trong Thành phố:
Đối với các nhà dân có đất vườn rộng và ở những vùng canh tác sản xuất rau trong thành phố hiện đang canh tác rau, hoa dưới dạng nhà bằng nilông thì vận động, khuyến khích nhân dân trồng xen vào các bờ lô, bờ thửa bằng những cây ăn trái đặc sản của Đà Lạt như: Đào lông, Bơ, Hồng, Mận, Ổi, Chuối Laba,... nhằm vừa tăng thu nhập kinh tế gia đình, vừa phục vụ nhu cầu tham quan, mua sắm đặc sản của khách du lịch; vừa tăng vẻ đẹp mỹ quan cho thành phố.

Giao Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tuyển chọn, nhân các giống cây có chất lượng tốt, năng suất cao và thực hiện công tác khuyến nông để hướng dẫn nhân dân thực hiện .

PHẦN THỨ BA
GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN

I. Giải pháp thực hiện

- Căn cứ chương trình, kế hoạch chung, Ban chỉ đạo các huyện, thị xã, thành phố xây dựng kế hoạch chi tiết (nội dung, tiến độ, giải pháp và kinh phí thực hiện) báo cáo về UBND tỉnh.
- Hàng năm, ngân sách địa phương (tỉnh, thành phố Đà Lạt và các huyện) bố trí kinh phí để thực hiện việc quy hoạch chi tiết trồng cây ở các khu vực công cộng, trên các tuyến đường phố để triển khai thực hiện.
- Khôi phục, tái tạo tài nguyên rừng:
+ Mục tiêu hàng đầu của đề án là gìn giữ , bảo vệ được tài nguyên rừng hiện có, hạn chế tối đa việc chặt hạ cây thông trong thành phố và nạn xâm lấn, phá rừng ở các huyện.
+ Hiện nay, tình trạng nhân dân xâm lấn đất rừng để canh tác ở những vùng ngoại ô như Xuân Trường, Xuân Thọ, Thái Phiên,… đang có chiều hướng gia tăng. Để khắc phục tình trạng cần có biện pháp ngăn chặn, thu hồi những diện tích đất trên những đỉnh đồi để tái tạo rừng, chống xói mòn, tạo cảnh quan.

- Thực hiện chủ trương xã hội hóa để nâng cấp môi trường cảnh quan:
+ Tổ chức đấu thầu rộng rãi, chọn lựa những tổ chức, cá nhân có khả năng, kinh nghiệm tham gia đầu tư xây dựng các công viên, tiểu cảnh và trồng, chăm sóc bảo dưỡng cây xanh, cây cảnh ở trên từng tuyến đường, từng khu đồi, thung lũng; đồng thời cho phép các tổ chức, cá nhân được quyền quản lý, khai thác các dịch vụ (theo hướng dẫn chung của cơ quan chức năng) và đặt bảng quảng cáo thương hiệu.
+ Đẩy mạnh các hoạt động nâng cấp phát triển môi trường, huy động các nguồn lực các thành phần kinh tế, có cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia nhân giống cây và hoa để đáp ứng nhu cầu đa dạng về giống, loài và số lượng.
+ Có cơ chế giao khoán cho các tổ dân phố, khu dân cư, hộ gia đình nhận trồng và chăm sóc hoa, cây xanh đường phố, tiểu công viên theo địa bàn.
+ Tổ chức đấu thầu bán, cung cấp giống cây, giống hoa phục vụ chương trình .
+ Có quy định nghĩa vụ đóng góp cho quỹ phát triển cây xanh đô thị ở thành phố Đà Lạt và các địa phương đối với các doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh du lịch – dịch vụ để nâng cấp phát triển môi trường cảnh quan. Đối với quỹ này, giao cho chính quyền địa phương tổ chức quản lý sử dụng.
+ Để thực hiện việc trồng cây theo chủ đề ở các khu đồi, thung lũng, ở các khu điểm du lịch thì giao trách nhiệm các chủ thể đang quản lý tổ chức thực hiện theo quy hoạch chung. Đối với những nơi công cộng, mời gọi các tổ chức, cá nhân nhận thầu trồng và chăm sóc bảo dưỡng.
- Ban hành các quy định, quy chế giữ gìn và nâng cấp môi trường cảnh quan:
+ Khi triển khai các dự án, ngoài việc đầu tư tạo các sản phẩm du lịch, yêu cầu bắt buộc các chủ dự án phải có phương án nâng cấp, khôi phục môi trường (trồng rừng, trồng hoa, cây cảnh).
+ Đối với các dự án xây dựng, nâng cấp đường giao thông khi thẩm định, phê duyệt dự án cần có nội dung quy định về phương án phủ xanh, trồng cỏ, hoa, dây leo ở các vị trí đào, đắp để đảm bảo tính mỹ quan môi trường cảnh quan.
+ Có quy hoạch quỹ đất trống, đồi trọc ở thành phố Đà Lạt và các thị trấn và cây giống để tuyên truyền vận động du khách tham gia trồng cây xanh trong các tour du lịch “mỗi du khách trồng một cây xanh”.
+ Có quy chế quy định cụ thể cho các nhà đầu tư khi triển khai dự án phải chặt hạ cây thông, cây xanh phải có phương án trồng lại bổ sung số lượng cây đã chặt hạ.

- Đối với tất cả các dự án phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh:
Có quy định đối với các dự án về phát triển kinh tế - xã hội bao gồm: các dự án về đầu tư du lịch, các dự án chỉnh trang đô thị, quy hoạch các khu dân cư mới, các dự án giao thông… bắt buộc phải có thêm phương án về tôn tạo môi trường cảnh quan được phê duyệt và phải được thực hiện một cách đồng bộ
- Phát động phong trào thi đua trong toàn dân:
+ Tổ chức phong trào thi đua giữa các xã, Phường, tổ dân phố, đánh giá kết quả thực hiện đưa vào tiêu chuẩn bình xét Gia đình văn hóa; khu phố Văn hóa hàng năm.
+ Thực hiện tổ chức ký kết giao ước thi đua giữa các cơ quan công sơ, trường học, trường dạy nghề và các doanh nghiệp.
+ Ngoài những nội dung công việc, kế hoạch thực hiện của các địa phương, đơn vị hàng năm, để phát động phong trào thi đua trong các tầng lớp nhân dân, khách du lịch; Sở Du lịch – Thương mại phối hợp với UBND thành phố Đà Lạt, Sở Giáo dục Đào tạo và các tổ chức Đoàn thể tổ chức 03 ngày “xuống đường vì môi trường cảnh quan” :
Đợt 1: ngày 19/5 (ngày Sinh nhật Bác Hồ)
Đợt 2: ngày 09/7 (ngày thành lập ngành du lịch Việt nam)
Đợt 3: ngày 27/9 (ngày Du lịch Thế Giới)
+ Lập quỹ khen thưởng từ ngân sách địa phương: với kinh phí 450 triệu đồng để khen thưởng cho các tổ chức, cá nhân, báo chí có thành tích thi đua xuất sắc trong việc trồng cây và đưa tin bài hưởng ứng thực hiện chương trình (trong 3 năm 2005; 2006; 2007)
+ Trong đó, quỹ khen thưởng mỗi năm là 150.000.000 đồng, để trao 15 giải cho các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc đi du lịch kết hợp tham quan học tập kinh nghiệm bảo vệ môi trường ở Singapore.
+ Cơ cấu giải thưởng như sau:
10 Giải trao cho các tổ chức, cá nhân đạt thành tích cao nhất.
02 Giải trao cho cơ quan báo chí, phóng viên (thuộc hội nhà báo tỉnh Lâm Đồng).
03 Suất dành cho các thành viên Ban tổ chức.
+ Ngoài những giải thưởng của tỉnh, hàng năm thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo Lộc và các huyện cần có thêm một số giải thưởng khác để trao cho các tổ chức, cá nhân có thành tích tốt trong phong trào thi đua ở địa bàn.

- Xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm:
+ UBND tỉnh ban hành quy chế xử phạt hành chính đối với các hành vi xâm hại đến môi trường cảnh quan như lấy trộm, bẻ gẫy, chặt phá cây xanh, cây cảnh và hoa trên đường phố và các nơi công cộng.
+ Giao trách nhiệm và cho phép các đơn vị có thẩm quyền xử phạt hành chính như ngành công an, đội kiểm tra quy tắc xây dựng đô thị, kiểm lâm và thanh tra Sở Du lịch & Thương mại thường xuyên kiểm tra và xử phạt các hành vi vi phạm môi trường cảnh quan thiên nhiên.

II. Phân công trách nhiệm các địa phương, ngành và đơn vị

Trên cơ sở nội dung, kế hoạch chung các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, giải pháp thực hiện cụ thể của địa phương mình, đơn vị mình.
Thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo Lộc và các huyện lập Ban chỉ đạo để tổ chức thực hiện.

1/ Ngành Du lịch & Thương mại:

- Phối hợp với Hiệp Hội Du Lịch phát động phong trào thi đua trong toàn Ngành, động viên cán bộ CNV lao động thuộc các thành phần kinh tế tích cực tham gia, ký kết thỏa ước thi đua thực hiện giữa các doanh nghiệp du lịch với nhau.
- Chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp, khu điểm du lịch xây dựng kế hoạch, kinh phí cụ thể để tổ chức thực hiện.
- Phối hợp với thành phố Đà Lạt, Công ty quản lý Công trình Đô thị khảo sát, chọn lựa một số địa điểm để trồng cây trên các thung lũng, sườn đồi theo chủ đề đã nêu trên. Trên cơ sở đó giao trách nhiệm phân công, hướng dẫn cho các doanh nghiệp, khu điểm du lịch tổ chức thực hiện.
- Chỉ đạo các khu điểm du lịch có kế hoạch cụ thể phối hợp với thành phố Đà Lạt, công ty Công trình Đô thị, triển khai trồng cây trên các tuyến đường dẫn vào khu điểm du lịch.

2/. UBND thành phố Đà Lạt:

- Có kế hoạch, kinh phí để quy hoạch, thiết kế chi tiết trồng cây xanh, cây cảnh trên các tuyến đường phố, vòng quanh hồ Xuân Hương và những cụm cây xanh theo chuyên đề ở các thung lũng, khu đồi.
- Tổ chức phát động thi đua trong toàn dân trồng cây xanh, cây cảnh và hoa đến từng gia đình, khu phố, địa bàn dân cư và tổ chức giao ước, ký kết thi đua trồng cây ở các khu phố, địa bàn dân cư.
- Chỉ đạo, nhắc nhở các đơn vị quản lý rừng cảnh quan trên địa bàn Đà Lạt chấm dứt và đổi mới phương thức phòng chống cháy rừng trong mùa khô, không dùng phương pháp đốt thực bì như trước đây.
- Chỉ đạo các phường, xã để các địa phương giao trách nhiệm cho các khu phố, địa bàn dân cư tổ chức thực hiện. Gắn việc thực hiện nâng cấp phát triển môi trường cảnh quan với việc phát động thi đua xây dựng các khu phố, gia đình văn hóa trên địa bàn.
- Chỉ đạo Công ty quản lý Công trình Đô thị có kế hoạch chuẩn bị để cung cấp các giống cây phục vụ cho yêu cầu trồng hàng năm trên địa bàn thành phố. Thực hiện chủ trương xã hội hóa về cung cấp giống cây, hoa. Khuyến khích các cơ sở tư nhân, tổ chức tham gia cung cấp giống, cây xanh, cây cảnh, hoa để phục vụ nhu cầu của chương trình.
- Chỉ đạo các đơn vị, bộ phận chuyên môn hướng dẫn, phổ biến kỹ thuật, phương pháp trồng và chăm sóc bảo dưỡng để đảm bảo thực hiện chương trình có chất lượng và hiệu quả.

3/. Đối với các huyện, thị xã:

- Xây dựng kế hoạch cụ thể và bố trí kinh phí từ ngân sách địa phương để tổ chức thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn.
- Để thực hiện ý tưởng hình thành quốc lộ 20 từ Mađagoui về Đà Lạt là “Con đường xanh”, các địa phương cần phân công cụ thể đến từng phường, xã, trên cơ sở đó địa phương vận động nhân dân sống dọc theo quốc lộ 20, hưởng ứng chủ trương mỗi hộ nhận trồng, chăm sóc ít nhất 1 cây lâu năm có hoa (theo quy hoạch chung).

4/. Sở Giáo dục – Đào tạo:

- Phát động phong trào thi đua đến đội ngũ giáo viên, sinh viên, học sinh các cấp, trường dạy nghề,…
- Chỉ đạo thực hiện tổ chức ký kết giao ước thi đua giữa các trường học, trường dạy nghề.
- Chỉ đạo các trường học có kế hoạch trồng cây trong khuôn viên nhà trường (cây phượng và một số cây xanh phù hợp khác), tuyên truyền hướng dẫn các em học sinh tích cực tham gia trồng cây nhân dân và nâng cao ý chăm sóc bảo vệ cây xanh, cây cảnh.

5. Ngành Nông nghiệp & PTNT, Kiểm lâm:

- Chủ trì phối hợp với ngành du lịch sớm xây dựng đề án trình UBND tỉnh để triển khai việc đổi mới phương thức phòng cháy rừng cảnh quan trong mùa khô theo hướng tôn tạo nâng cấp môi trường cảnh quan, đa dạng sinh học (không dùng phương pháp đốt thực bì để phòng cháy rừng như trước đây).
- Có kế hoạch, hướng dẫn các đơn vị chủ rừng, các khu điểm du lịch hàng năm trồng rừng trồng cây xanh để tăng độ che phủ, tái tạo phát triển quỹ rừng, chống xói mòn, góp phần làm đẹp môi trường cảnh quan.

6/. Các tổ chức đoàn thể:
6.1. Liên đoàn Lao động tỉnh:

- Phát động phong trào thi đua sâu rộng đến các cơ quan, đơn vị, đoàn viên Công đoàn gương mẫu thực hiện chương trình trồng cây trong khuôn viên cơ quan đơn vị mình.
- Nghiên cứu, bổ sung các nội dung thực hiện trồng cây xanh, cây cảnh và hoa trong khuôn viên cơ quan, đơn vị vào các tiêu chí bình xét khen thưởng cơ quan, công sở văn minh hàng năm.
¬- Động viên lực lượng đoàn viên Công đoàn làm nòng cốt tham gia hưởng ứng trong các chương trình trồng cây nhân dân, ngày xuống đường vì môi trường.
- Đưa nội dung bảo vệ môi trường và trồng cây xanh cảnh quan vào tiêu chuẩn thi đua của Công đoàn và có giải pháp kiểm tra thường xuyên.

6.2. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh:

- Phát động phong trào thi đua sâu rộng đến từng tổ chức Đoàn, đoàn viên Thanh niên tích cực tham gia hưởng ứng chương trình.
- Chỉ đạo giao trách nhiệm cho lực lượng Đoàn viên ở Thành đoàn, Huyện đoàn làm nòng cốt thực hiện chương trình trồng cây nhân dân trên địa bàn.
- Tổ chức ký kết giao ước thi đua đến từng tổ chức Đoàn ở cơ quan, trường học, phường, xã gắn với việc phân công trách nhiệm đảm nhận các công trình Thanh niên trồng, chăm sóc và bảo dưỡng cây xanh, cây cảnh, trên các khu phố, địa bàn dân cư và tuyến đường.
- Nghiên cứu, bổ sung các nội dung thực hiện chương trình trồng và chăm sóc cây xanh, cây cảnh và hoa ở các cơ sở Đoàn vào các tiêu chí bình xét khen thưởng Chi đoàn Vững Mạnh hàng năm.
- Thường xuyên tuyên truyền và triển khai đến các cơ sở Đoàn ở các trường học để vận động Đoàn viên, học sinh tích cực tham gia trồng cây nhân dân và nâng cao ý chăm sóc bảo vệ cây xanh, cây cảnh.
- Giao 02 công trình lớn cho Đoàn thanh niên trên hai con đường và những cánh rừng dọc cửa ngõ vào thành phố Đà Lạt ( Đường Prenn và Mimoza).

7/. Các khu, điểm du lịch:

Các khu, điểm du lịch trên địa bàn toàn tỉnh căn cứ vào chương trình, có kế hoạch cụ thể về thời gian, kinh phí và giải pháp thực hiện hàng năm để triển khai việc đầu tư nâng cấp môi trường cảnh quan gắn với việc thực hiện dự án ở đơn vị mình.
- Phối hợp chặt chẽ với các Ban Quản lý rừng, các đơn vị chủ rừng, Chính quyền địa phương sở tại để triển khai thực hiện đồng bộ và có hiệu quả.
- Chủ động về nguồn giống, vật tư, phân bón để thực hiện tốt việc trồng cây hàng năm của đơn vị.

III. Kinh phí thực hiện (các năm 2005-2006)

1. Thành phố Đà Lạt:
- Kinh phí trồng các đồi hoa, thung lũng theo chủ đề: 1 tỉ đồng.
- Trồng hoa, cây xanh trên các trục đường phố (giống cây, vật tư, phân bón, công lao động…): 3 tỉ đồng.
- Thị xã Bảo Lộc và các huyện: 8 tỉ đồng.
* Tổng kinh phí: 12 tỉ đồng. Trong đó, kinh phí từ ngân sách là 50% (6 tỉ đồng), huy động các nguồn lực khác: 50% (6 tỉ đồng).

IV. Giải pháp huy động vốn

Để thực hiện đề án “khôi phục, nâng cấp môi trường cảnh quan Đà Lạt – Lâm Đồng năm 2005 và định hướng đến 2010”, hàng năm kinh phí dự kiến huy động từ các nguồn như sau:

1. Trích từ quỹ phát triển cây xanh thành phố Đà Lạt và các địa phương.
2. Trích từ quỹ tài trợ của các doanh nghiệp, tổ chức cá nhân trong và ngoài nước.
3. Huy động từ các doanh nghiệp du lịch – dịch vụ.
4. Quỹ tận thu phát triển rừng của tỉnh.

Ảnh bìa và minh họa:
- Ảnh tư liệu Sở Du lịch & Thương mại Lâm Đồng.
- Ảnh tư liệu Công viên hoa Đà Lạt.
- MPK.
- www.lamdong.gov.vn
- www.rauhoadalat.com
- www.dalatrose.com