“Nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự-hôn nhân và gia đình, hành chính, KDTM, LĐ... ” 

  Nghị quyết số 49- TW/BCT ngày ngày 02/6/2005 của Bộ chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 xác định “Tăng cường và nâng cao hiệu lực giám sát việc chấp hành pháp luật của các cơ quan tư pháp, đặc biệt là của lãnh đạo các cơ quan tư pháp”. Thể chế hóa chủ trương của Đảng, Điều 107  Hiến pháp năm 2013 và Điều 2 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 : “Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”. Kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự; trong việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; các hoạt động tư pháp khác theo quy định của pháp luật. Công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, HC, KDTM, LĐ… là công tác thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân.

Công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình,HC, KDTM, LĐ…  là một trong những công tác thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân. Khi thực hiện công tác này, Viện kiểm sát sử dụng các quyền năng pháp lý được pháp luật quy định để kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Tòa án nhân dân, những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình,HC, KDTM, LĐ…  đảm bảo cho việc giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính có căn cứ và đúng qui định của pháp luật.

 Để nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự-hôn nhân và gia đình, hành chính, KDTM, LĐ, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau đây:   

1. Tiếp tục triển khai quán triệt đầy đủ các luật mới nhằm nhận thức sâu sắc chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự theo yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới

 Tiếp tục quán triệt và nâng cao nhận thức cho Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, công chức làm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự tại đơn vị, VKSND cấp mình về các quy định của Luật tổ chức VKSND năm 2014, Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và các văn bản pháp luật khác có liên quan, chú trọng đến các nội dung quy định mới về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND, các quy định, quy chế nghiệp vụ của ngành để Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, công chức làm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự nắm vững để áp dụng, thực hiện đúng, bảo đảm đạt và vượt các chỉ tiêu nghiệp vụ của Quốc hội giao và của Ngành đề ra.

2. Công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành

Một là,  Phải phân công Kiểm sát viên tham gia 100% phiên tòa, phiên họp thuộc trường hợp luật định Viện kiểm sát phải tham gia; khi thực hiện nhiệm vụ, Kiểm sát viên phải tuân thủ nghiêm túc, đầy đủ, đúng các nội dung kiểm sát được hướng dẫn tại Quy chế công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự (được ban hành kèm theo Quyết định số 364/QĐ-VKSTC ngày 02 tháng 10 năm 2017 của Viện trưởng VKSND tối cao). Kiểm sát viên được phân công phải nghiên cứu, nắm chắc nội dung hồ sơ vụ việc, thực hiện các quyền yêu cầu, đặc biệt là quyền yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ khi nhận thấy chưa có đầy đủ căn cứ để giải quyết vụ việc đúng đắn, khách quan và kiến nghị Tòa án khắc phục vi phạm (nếu có). Quá trình tham gia phiên tòa, phiên họp, Kiểm sát viên được phân công phải báo cáo lãnh đạo Viện về các nội dung theo đúng Quy chế nghiệp vụ và theo mẫu của VKSND tối cao ban hành. 

Tại phiên tòa, phiên họp, Kiểm sát viên chủ động, tích cực thực hiện đúng nhiệm vụ được giao nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật, bảo vệ lợi ích Nhà nước; quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự.

Hai là, Cần lựa chọn các Kiểm sát viên, Kiểm tra viên có khả năng và kinh nghiệm thực tiễn thực hiện nhiệm vụ công tác này, bảo đảm tính kế thừa và ổn định. Thông qua công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự kịp thời phát hiện các vi phạm pháp luật của Tòa án để thực hiện đúng các quyền yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ việc dân sự của Tòa án kịp thời, đúng pháp luật.

3. Nâng cao số lượng, chất lượng và tỷ lệ kháng nghị phúc thẩm trên số lượng vụ việc bị Tòa án hủy, sửa; số lượng, chất lượng công tác giải quyết đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 10/CT-VKSTC ngày 06/4/2016 của Viện trưởng VKSND tối cao “Về tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm các vụ việc dân sự, vụ án hành chính”, coi đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên để nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự.

 Về Công tác kháng nghị phúc thẩm

Tăng cường kháng nghị phúc thẩm, gắn trách nhiệm của Viện trưởng VKSND các cấp có thẩm quyền trong việc kháng nghị phúc thẩm các bản án, quyết định của Tòa án cùng cấp; hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp bản án, quyết định bị sửa, hủy có trách nhiệm của Viện kiểm sát nhưng không được phát hiện để thực hiện quyền kháng nghị.

Viện kiểm sát các cấp, trong phạm vi thẩm quyền, chú trọng công tác kháng nghị phúc thẩm, cần phối hợp chặt chẽ hoạt động của Kiểm sát viên trước, trong và sau phiên tòa sơ thẩm với việc kiểm sát bản án, quyết định của Tòa án để phát hiện vi phạm, bảo đảm kháng nghị phúc thẩm tăng cao cả về số lượng và chất lượng.

 4. Công tác kiến nghị

Viện kiểm sát các cấp tập trung đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác kiến nghị. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Viện kiểm sát có trách nhiệm nghiên cứu, phát hiện, tổng hợp những vi phạm pháp luật ít nghiêm trọng của Tòa án chưa đến mức kháng nghị mang tính cá biệt hoặc vi phạm mang tính phổ biến để thực hiện quyền kiến nghị yêu cầu Tòa án khắc phục vi phạm theo đúng quy định của pháp luật. Cần chú trọng phát hiện những vi phạm trong công tác quản lý là điều kiện làm phát sinh các tranh chấp phức tạp để kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước và các cơ quan, tổ chức hữu quan có liên quan để yêu cầu thực hiện các biện pháp khắc phục, phòng ngừa vi phạm nhằm bảo đảm sự tuân thủ pháp luật.

5. Công tác phối hợp, tổ chức tốt các phiên tòa để rút kinh nghiệm

 VKSND cấp cần chủ động phối hợp với Tòa án cùng cấp lựa chọn các vụ án điển hình, các vụ án phức tạp ở địa phương để tiếp tục triển khai, thực hiện tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm nhằm tạo điều kiện để nhiều Kiểm sát viên cọ xát thực tế, nâng cao kỹ năng tham gia phiên tòa, tích lũy được nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự. 

 6  Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên

Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ. Đảm bảo nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo trực tiếp, toàn diện công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ trên cơ sở phát huy vai trò của người đứng đầu.

Để nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên cần đổi mới công tác cán bộ và tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, Kiểm sát viên.

Viện kiểm sát cần quan tâm, sắp xếp đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ, kinh nghiệm thực tiễn đáp ứng yêu cầu thực hiện chức trách nhiệm vụ. Bên cạnh đó, cần tăng cường bổ sung Kiểm sát viên chuyên sâu, tránh tình trạng một người đảm nhiệm nhiều loại việc ảnh hưởng đến chất lượng kiểm sát giải quyết án dan sụ-hôn nhân và gia đình.

Mỗi cán bộ, Kiểm sát viên phải không ngừng học hỏi, trau dồi phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, kiến thức pháp lý, các kỹ năng nghiệp vụ như kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, kỹ năng tra cứu và vận dụng pháp luật, kỹ năng phát hiện vi phạm pháp luật trong bản án, quyết định của Tòa án, ... Phải nhận thức sâu sắc và thực hiện đúng, đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát. Từ đó, giúp cán bộ, Kiểm sát viên xác định rõ vị trí, vai trò của Ngành trong tố tụng dân sự trong mối quan hệ với các cơ quan tư pháp khác và trong bộ máy Nhà nước, giúp mỗi Kiểm sát viên phát huy được tính độc lập, chủ động thực hiện chức năng, nhiệm vụ do pháp luật quy định. /.