Tình hình tội phạm mua bán người diễn biến phức tạp 

Theo số liệu của Cục Cảnh sát Hình sự - Bộ Công an, tại Việt Nam, từ năm 2016 đến 6 tháng đầu năm 2019, toàn quốc phát hiện xảy ra 1.059 vụ mua bán người, với 1.432 đối tượng phạm tội, lừa bán 2.674 nạn nhân. Đáng chú ý, trong 1.059 vụ mua bán người bị phát hiện, có gần 900 vụ (chiếm 84% tổng số vụ), gần 1.200 đối tượng (chiếm 83% tổng số đối tượng), với 2.319 nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc. So với giai đoạn trước, tình hình tội phạm mua bán người giảm cả về số vụ, đối tượng phạm tội và số nạn nhân bị mua bán. Tuy nhiên, tình hình tội phạm vẫn diễn biến phức tạp, các đối tượng hình thành nhiều đường dây, băng nhóm liên tỉnh, xuyên quốc gia với tính chất, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, để lừa bán đa phần là phụ nữ và trẻ em, cưỡng ép nạn nhân hoạt động mại dâm, bán làm vợ, con nuôi bất hợp pháp…

Qua phân tích, đánh giá về tình hình và nguyên nhân tình trạng mua bán người cho thấy, phần lớn trường hợp tại những tỉnh miền núi phía Bắc, các đối tượng lợi dụng khó khăn về kinh tế, sự nhẹ dạ cả tin, mất cảnh giác của nạn nhân hoặc lợi dụng tục lệ cưới hỏi của đồng bào dân tộc thiểu số để lừa phụ nữ bán sang Trung Quốc. Các đối tượng còn lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, thông qua mạng xã hội làm quen, giả vờ yêu đương, kết bạn, rủ rê đi du lịch, giới thiệu và môi giới hôn nhân với người nước ngoài trái phép... những hành vi này có xu hướng tăng mạnh ở các tỉnh phía Nam.

Tình trạng mua bán người phục vụ mục đích cung cấp nguồn lao động bất hợp pháp ở nước ngoài cũng tiếp tục diễn biến phức tạp, tinh vi. Các đối tượng nước ngoài vào Việt Nam câu kết với đối tượng cò mồi, môi giới tổ chức nhiều vụ đưa người trái phép ra nước ngoài lao động. Thủ đoạn thường gặp là các đối tượng dụ dỗ, lôi kéo những người có nhu cầu xuất khẩu lao động với chi phí thấp, mức lương cao, thủ tục đơn giản, tổ chức đưa người lao động xuất cảnh ra nước ngoài. Khi đến nước sở tại, chúng giữ giấy tờ tùy thân, bắt ép trả chi phí xuất cảnh ở mức rất cao để khống chế nạn nhân, sau đó đem bán cho những cá nhân, tổ chức có nhu cầu để cưỡng bức lao động bất hợp pháp nhằm thu lợi bất chính...

Ngoài ra, một số phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm mua bán người diễn ra ngày càng tinh vi, khó lường. Đặc biệt là tình trạng mua bán trẻ em, nhất là học sinh các trường dân tộc nội trú đã và đang diễn biến phức tạp. Thời gian gần đây còn xuất hiện tình trạng mua bán trẻ sơ sinh qua hình thức đưa phụ nữ đang mang thai ra nước ngoài sinh con rồi chiếm giữ trẻ để mua bán…

Để phòng, chống tình trạng mua bán người cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động quần chúng, nâng cao nhận thức, hiểu biết về pháp luật và sự nguy hại của tội phạm mua bán người; Việc xây dựng các mô hình, câu lạc bộ phòng, chống mua bán người, phòng, chống tệ nạn xã hội là rất cần thiết; Cùng với đó cần quan tâm hơn nữa tới công tác xóa đói, giảm nghèo, ổn định cuộc sống cho người dân, qua đó hạn chế tình trạng đồng bào bị dụ dỗ ra nước ngoài làm việc bất hợp pháp.

các lực lượng chức năng cần tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, nắm chắc tình hình, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương quản lý chặt chẽ địa bàn, kiểm tra, kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn tình trạng mua bán người ra nước ngoài ngay từ địa bàn bản, làng, xã, thôn. Đặc biệt là đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế, nhất là với Trung Quốc và các nước trong khu vực về phòng chống mua, bán người./.