Bộ Luật hình sự năm 2015 quy định về tội mua bán người 

Nhằm xử lý ngày càng có hiệu quả đối với tội phạm mua bán người, Bộ Luật hình sự năm 2015 đã có nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung những quy định mang tính chặt chẽ, cụ thể hơn về tội phạm liên quan đến hành vi mua bán người, đặc biệt là mua bán trẻ em. Theo đó:

Điều 150 Bộ Luật hình sự 2015 về Tội mua bán người qui định:

“1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc bằng thủ đoạn khác thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: Chuyển giao hoặc tiếp nhận người để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác; Chuyển giao hoặc tiếp nhận người để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác; Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp người khác để thực hiện hành vi quy định tại điểm a hoặc điểm b khoản này.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm: Có tổ chức; Vì động cơ đê hèn; Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 31% trở lên, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều này; Đưa nạn nhân ra khỏi biên giới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Đối với từ 02 đến 05 người; Phạm tội 02 lần trở lên.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm: Có tính chất chuyên nghiệp; Đã lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân; Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên; Làm nạn nhân chết hoặc tự sát; Đối với 06 người trở lên; Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

Điều 151 Bộ Luật hình sự 2015 về Tội mua bán người dưới 16 tuổi qui định:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm: Chuyển giao hoặc tiếp nhận người dưới 16 tuổi để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo; Chuyển giao hoặc tiếp nhận người dưới 16 tuổi để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác; Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp người dưới 16 tuổi để thực hiện hành vi quy định tại điểm a hoặc điểm b khoản này.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm: Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; Lợi dụng hoạt động cho nhận con nuôi để phạm tội; Đối với từ 02 người đến 05 người; Đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng; Đưa nạn nhân ra khỏi biên giới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Phạm tội 02 lần trở lên; Vì động cơ đê hèn; Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%; Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 31% trở lên, trừ trường hợp quy định tại điểm d khoản 3 Điều này.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân: Có tổ chức; Có tính chất chuyên nghiệp; Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên;  Đã lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân; Làm nạn nhân chết hoặc tự sát; Đối với 06 người trở lên; Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

Có thể thấy, so với Bộ Luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì Bộ Luật hình sự năm 2015 đã tiệm cận gần hơn với các chuẩn mực quốc tế liên quan đến tội phạm mua bán người, thể hiện ở chỗ: Mô tả rõ hơn hành vi của tội phạm như tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp, chuyển giao, tiếp nhận người; Bổ sung nhiều tình tiết định khung tăng nặng mới như: Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân, làm nạn nhân chết hoặc tự sát, phạm tội đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng…;

Quy định của Bộ Luật hình sự 2015 cũng chỉ rõ phương thức, thủ đoạn phạm tội như: Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc bằng thủ đoạn khác để thực hiện tội phạm mua bán người; Nêu cụ thể mục đích của tội phạm, đó là: Ngoài yếu tố vụ lợi (tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác) còn có yếu tố bóc lột (bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân) hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác…

Bộ Luật hình sự năm 2015 đã có những sửa đổi, bổ sung quan trọng về tội mua bán người, việc sửa đổi này phù hợp với Nghị định thư về phòng ngừa, trấn áp và trừng trị tội phạm buôn bán người của pháp luật quốc tế, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong phòng, chống lọai tội phạm này thời gian vừa qua. Cụ thể, Điều luật 150, 151 Bộ Luật hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định cụ thể hơn với các dấu hiệu cấu thành tội phạm trên tinh thần khái niệm “buôn bán người” của Nghị định thư về phòng, chống buôn bán người mà Việt Nam là thành viên. Qua đó, bước đầu đáp ứng yêu cầu đấu tranh, ngăn chặn tội phạm mua bán người đang có những diễn biến phức tạp hiện nay tại Việt nam và trên thế giới.