Cán đích chỉ là khởi đầu 

Đó là khẳng định của ông Thân Văn Nghiên - Chủ tịch UBND xã Đạ Chais (huyện Lạc Dương), đơn vị đang tiến hành những bước cuối cùng để được công nhận xã về đích nông thôn mới (NTM).

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập đang là hướng đi trọng tâm nhằm khơi dậy nội lực người dân trong xây dựng NTM ở Đạ Chais. Ảnh: N.Ngà

Tập trung nâng cao thu nhập và giảm hộ nghèo

Đạ Chais là xã đặc biệt khó khăn của huyện Lạc Dương. Xã gồm có 4 thôn với 492 hộ, 1.930 khẩu. Trong đó, hộ đồng bào DTTS chiếm trên 80%. Tổng diện tích tự nhiên của xã lên tới trên 34 ngàn ha. Tuy nhiên, đất sản xuất nông nghiệp chỉ trên 1.200 ha, đất ở trên 20 ha. 4 thôn của xã Đạ Chais phân bố dọc Quốc lộ 27C. Người dân sống chủ yếu nhờ trồng cà phê và nhận khoán quản lý, bảo vệ diện tích rừng thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim và Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà.

Đến thời điểm hiện tại, xã Đạ Chais đã cơ bản đạt các chỉ tiêu. Theo ông Thân Văn Nghiên: Trong 19 tiêu chí xây dựng NTM, các tiêu chí về cơ sở vật chất như giao thông, thủy lợi, trường học, điện, chợ... được Nhà nước hỗ trợ. Trong tổng số 4 tỷ đồng được cấp để tiến hành xây dựng NTM có gần 3 tỷ đồng được dành đầu tư xây dựng cơ bản. Riêng một số tiêu chí được đánh giá “mềm” như thu nhập, hộ nghèo... đang chờ thẩm định. Ngoài là tiêu chí xây dựng NTM, thu nhập và hộ nghèo còn là nhiệm vụ xuyên suốt mà xã xác định tập trung đầu tư. Bởi đây là hai yếu tố cơ bản đánh giá chất lượng đời sống nhân dân - cốt lõi của xây dựng NTM.

Sau nhiều nỗ lực của xã đặc biệt khó khăn, cuối năm 2018 thu nhập bình quân đầu người của xã Đạ Chais đạt 35 triệu đồng/người/năm. Địa phương này phấn đấu nâng mức thu nhập tăng lên 38 triệu đồng/người/năm vào cuối năm 2019. Nhiều nỗ lực đã được thực hiện để hướng tới mục tiêu này, đặc biệt là việc nâng cao năng suất cà phê và chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Diện tích cà phê hiện nay đạt 342 ha (chiếm gần 65%), còn lại hơn 150 ha là cây ăn quả, bắp, khoai lang, rau, hoa... Đặc biệt, hiện nay người dân xã Đạ Chais đã hướng tới trồng một số sản phẩm có giá trị kinh tế cao như đẳng sâm, atiso.

Ngoài ra, trên địa bàn xã đã hình thành 3 hợp tác xã. Hai hợp tác xã về cà phê và 1 HTX về sản xuất nấm. Riêng hợp tác xã Nấm tú trân có 7 thành viên tham gia tổng diện tích 360 m2 đang phát triển rất tốt nên đang có nhiều người dân học tập và nhân rộng mô hình. Anh Sơ Ao Ha Thuận (28 tuổi) trú tại thôn Tu Poh, xã Đạ Chais nói: “Hiện gia đình đang trồng 12 ngàn phôi nấm trong diện tích 120 m2. Cán bộ khuyến nông xã hướng dẫn rất tận tình nên cho thu năng suất trung bình thu từ 10 - 15 kg/lần thu. Mỗi tháng thu được 4 - 5 lần. Đầu ra sản phẩm được đảm bảo ổn định với mức giá đều đặn 30 ngàn đồng/kg. Việc trồng nấm đỡ vất vả hơn trồng các loại cây khác bởi không lo nắng mưa”. Hiện gia đình Ha Thuận đang chuẩn bị cho việc tăng thêm 12 ngàn phôi nấm nữa. Và nhiều hộ gia đình ở Đạ Chais cũng đang bắt đầu hướng tới mô hình này song song với sản xuất cà phê truyền thống. 

Còn về tiêu chí hộ nghèo, hiện xã có 66 hộ nghèo chiếm tỉ lệ 13,4%, hộ cận nghèo 76 hộ, tỷ lệ 15,4% số hộ. Căn cứ vào tình hình thực tế từng thôn, UBND xã đã triển khai cho người dân đăng ký thoát nghèo và hỗ trợ phát triển sản xuất. Năm 2019 có 32 hộ đăng ký thoát nghèo. Trên 1,2 tỷ đồng là vốn hỗ trợ sản xuất giảm nghèo. Trong đó Nhà nước hỗ trợ trên 900 triệu đồng, người dân đối ứng gần 300 triệu đồng. Nguồn vốn được chia theo các nội dung hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình. Nhiều biện pháp đang được thực hiện đồng bộ, nên có những chuyển biến rõ rệt trong việc tăng thu nhập và giảm hộ nghèo.

Cán đích chỉ là khởi đầu

Chủ tịch UBND xã Thân Văn Nghiên khẳng định: “Xây dựng NTM là nhiệm vụ lớn song không “về đích” bằng mọi giá. Cốt lõi vẫn là nâng cao đời sống người dân. Việc thực hiện thành công 19 tiêu chí NTM chỉ là bước khởi đầu của quá trình phát triển. Về đích mà vẫn giữ được sức, mới là điều quan trọng”.

Bởi theo lý giải của Chủ tịch xã Thân Văn Nghiên, khi về đích NTM, thoát xã đặc biệt khó khăn, không còn nguồn “hà hơi tiếp sức” lớn từ cấp trên, đòi hỏi Đạ Chais phải tự nỗ lực. Để duy trì được thành tựu NTM, đảm bảo các tiêu chí bền vững để đủ tiêu chuẩn xét lại NTM trong 5 năm sau đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải chung sức, đồng lòng vào cuộc và người dân phải tự nỗ lực vươn lên, không trông chờ vào việc thụ hưởng nguồn vốn nhà nước hỗ trợ. Do đó, để giữ được các tiêu chí và nâng cao hơn tính bền vững đòi hỏi phải có hướng đi, cách làm đúng, nhất là phải duy trì được các tiêu chí “mềm”. Ngoài sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở; mỗi cán bộ, đảng viên ở địa phương phải thường xuyên bám sát cơ sở, gần dân để hiểu hoàn cảnh từng gia đình thì mới có cách tuyên truyền hiệu quả. Qua đó giúp người dân nâng cao nhận thức của người dân trong việc chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phát huy nội lực, hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng.