TÂM ĐIỂM DƯ LUẬN THÁNG 7 

1- Thời gian gần đây, nhiều thương lái Trung Quốc đổ xô về tỉnh Đắk Lắk thu mua hồ tiêu với giá cao khiến nhiều người không khỏi lo lắng. Ngoài thu mua hồ tiêu chín, thương lái Trung Quốc lại đua nhau mua hồ tiêu còn non với giá tương đương các loại già, chín với số lượng không giới hạn. Theo nhiều ý kiến, dường như kịch bản thu mua nông sản với giá cao từ thương lái Trung Quốc ngày trước tiếp tục lặp lại với chiêu bài quen thuộc là lúc đầu thường mua giá cao, tung tin mua với số lượng lớn, sau đó những thương lái này bỗng dưng “biến mất” khiến người nông dân chịu thiệt hại về kinh tế. Mới đây việc thương lái Trung Quốc đi lùng mua rễ tiêu với giá cao tại các tỉnh Tây Nguyên khiến nông dân đua nhau nhổ rễ tiêu, người dân ùn ùn mua gom nhưng rồi các thương lái Trung Quốc bỗng “lặn mất”. Trong khi cây hồ tiêu đang lâm vào tình trạng bị thương lái Trung Quốc dùng làm ngón đòn gây rối loạn sản xuất và gây hoang mang tâm lý bà con nông dân Tây Nguyên, thì quả dưa hấu của đồng bào miền Trung cũng trong tình trạng tương tự. Hàng trăm xe tải chở dưa hấu tập trung tại Cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) để bán sang Trung Quốc nhưng bị thương lái Trung Quốc hạ giá đột ngột, không bán được, buộc hàng ngàn tấn dưa hấu phải đổ bỏ la liệt dọc Quốc lộ 4A. Trước đây, ở Đồng bằng sông Cửu Long cũng từng xảy ra trường hợp thương lái Trung Quốc đến tìm thu mua lá sắn; lá và thân cây bần, cây ổi với giá cao ngất ngưởng rồi sau một thời gian cũng đẩy bà con vào tình thế điêu đứng. Ở Bình Định, thương lái Trung Quốc thu gom lá trầu không và cà gai leo trên địa bàn làm người dân địa phương hám lợi, đổ xô đi “truy hái” một cách triệt để. Mới đây nhất, người dân tại xã Gia Canh, huyện Định Quán (Đồng Nai) đổ xô đi bán lá điều khô mà không biết thương lái mua để làm gì.... Với những sự việc nêu trên khiến ta nhớ lại hàng loạt việc mà thương lái Trung Quốc từng làm trước đây như: thuê đất trồng khoai lang, mua rễ cây quế, mua móng trâu, sừng trâu, mua gỗ sưa, râu ngô, mua đỉa, gián, côn trùng...

2- Tương tự, hiện nay, dư luận cũng đang tỏ ra rất lo ngại việc thương lái thu mua cam non thái lát phơi khô ở đồng bằng sông Cửu Long với giá rất cao, khả năng những người thu gom sẽ gặp cảnh mắc bẫy thương lái Trung Quốc là rất lớn. Qua nhiều thương vụ như vậy, mới đây, nhiều nhà kinh tế đã tổng kết thành quy luật về hành trình thu mua nông sản của những thương lái Trung Quốc trên. Lấy hồ tiêu làm ví dụ chẳng hạn. 

Giai đoạn 1: Những thương lái trên sẽ tung tin đồn cần mua một lượng rất lớn, với mức giá ban đầu khá cao, khiến nhiều người ham lợi đi thu gom. 

Tiếp theo, họ mua một lô hàng khoảng một vài trăm tấn cũng với mức giá tương tự, thậm chí còn cao hơn. Sau đó họ lại đặt mua thêm một ít với giá không đổi, đặt cọc một ít tiền với yêu cầu “mua nhanh, lấy ngay”. Từ đó, tiếng đồn lan ra, nhiều người ham lợi sẽ tung ra một lượng tiền rất lớn để đi gom loại hàng này.

Giai đoạn 2: Những thương lái trên sẽ thổi giá đặt mua lên mức… trên trời, nhưng lại không mua ngay. Vì hám lợi, nhiều người càng đổ tiền để gom hàng, chất đống chờ thương lái Trung Quốc. 

Giai đoạn 3: Đây chính là giai đoạn thương lái Trung Quốc mang toàn bộ số hàng mà họ đã mua ở giai đoạn 1 ra bán lại cho chính những người đang đi mua gom, với giá xấp xỉ giá mà họ đã đặt hàng. Kết quả là họ kiếm được một món chênh lệch không nhỏ. Họ ôm khoản chênh lệch đó và… biến mất. 

Hậu quả là hàng trăm người ngồi nhìn đống hàng chất ngất trong nhà mà không biết giải quyết cách nào. Đã trót thu gom với giá cao rồi, giờ bán lại cho thị trường thì lỗ nặng, mà cũng không bán được. Đáng nói là tiền mua gom hàng, phần lớn là tiền vay ngân hàng nên mức thiệt hại người gom hàng là rất lớn. 

Hiện nay, cam non thái lát phơi khô ở đồng bằng sông Cửu Long đang bị thổi giá lên rất cao và khả năng thủ đoạn thu mua trên của thương lái Trung Quốc được tái diễn và thêm một lần nữa họ lại làm nhiễu loạn thị trường nông sản Việt Nam để kiếm lợi trên sự nhiễu loạn đó. 

Dư luận mong muốn các cơ quan chức năng cùng chính quyền địa phương các cấp cần tập trung tuyên truyền sâu rộng để nông dân nâng cao tinh thần cảnh giác với các thủ đoạn do thương lái Trung Quốc gây ra; đừng vì lợi ích trước mắt để rồi chịu hậu quả, đồng thời cần điều tra vạch trần và cảnh báo các chiêu bài thu mua của thương lái Trung Quốc. Các bộ, ngành có trách nhiệm được giao quản lý kinh tế trong lĩnh vực nông nghiệp phải có những biện pháp đề xuất, chính sách phòng ngừa, đồng thời tư vấn hỗ trợ nông dân để không vấp phải những sai lầm tương tự.

3- Việc Trung Quốc đơn phương ban hành lệnh cấm đánh bắt cá trên vùng biển, trong đó có cả vịnh Bắc Bộ và toàn bộ khu vực thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam đã tạo nên tâm điểm dư luận hồi trung tuần tháng 5 vừa qua. Mặc dù, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình đã lên án hành động ngang ngược này của Trung Quốc và khẳng định lệnh cấm trên là vô giá trị đối với vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam, nhưng dư luận vẫn tỏ ra lo ngại cho ngư dân Việt Nam khi tổ chức đánh bắt cá trên vùng biển này. Câu hỏi mà dư luận đặt ra là: Nếu ngư dân của ta đánh bắt cá trên ngư trường truyền thống của ta mà Trung Quốc vẫn bắt, tịch thu ngư cụ và giam giữ ngư dân thì sao? Vì vậy, dư luận mong muốn Đảng, Nhà nước, Chính phủ mềm trong quan hệ ứng xử với Trung Quốc nhưng phải quyết liệt bảo vệ ngư dân, bảo vệ vùng trời, vùng biển của ta. Mọi người dân Việt Nam tin tưởng và luôn bên cạnh Đảng, Nhà nước, Chính phủ...

4- Vấn đề mà dư luận quan tâm tháng qua, đó là việc các đơn vị thi công hệ thống cấp thoát nước trên địa bàn Đà Lạt sau khi đào đường lắp đặt ống nước đã hoàn nguyên mặt đường không đảm bảo chất lượng. Hầu hết phần mặt đường hoàn nguyên đã bị biến dạng, chỗ cao, chỗ trũng. Điều này không chỉ làm mất thẩm mỹ đường phố Đà Lạt mà còn ảnh hưởng rất lớn đến sự an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông. Dư luận đề nghị lãnh đạo tỉnh, các cơ quan quản lý nhà nước trên lĩnh vực này và ngành liên quan, đặc biệt là các đơn vị thi công hệ thống cấp thoát nước cần sớm có biện pháp khắc phục, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho người tham gia giao thông.