NHÌN LẠI 5 NĂM THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH SỐ 217, 218 CỦA BỘ CHÍNH TRỊ (KHÓA XI) TẠI LÂM ĐỒNG 

Trong 5 năm qua, việc thực hiện Quyết định 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 về Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội" và Quyết định 218-QĐ/TW về "Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền" trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng được triển khai thực hiện nghiêm túc từ tỉnh đến cơ sở, đạt được những kết quả cơ bản và toàn diện; vai trò, vị thế của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội ngày càng được nâng cao, thể hiện rõ nét đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, hội viên và nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.

Thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW, ngày 12-12-2013, của Bộ Chính trị, về “Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội”; Quyết định số 218-QĐ/TW, ngày 12-12-2013, của Bộ Chính trị, về việc “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền” (gọi tắt là Quyết định số 217, 218), trong 5 năm qua, Tỉnh ủy Lâm Đồng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai tổ chức thực hiện các Quyết định nêu trên như: Công văn số 3567-CV/TU ngày 07/01/2014 về triển khai thực hiện Quyết định 217-QĐ/TW, Quyết định số 218-QĐ/TW; Quyết định số 1847-QĐ/TU ngày 13/4/2015“Quy định về trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp và cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong việc tiếp thu góp ý theo Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị”; Quy định số 04-QĐ/TU ngày 01/02/2018 về “Trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng về việc tiếp tục phát huy vai trò của Nhân dân trong đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ”; Kế hoạch số 56-KH/TU ngày 09/7/2018 về vận động nhân dân giám sát thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII…Đồng thời, tổ chức học tập, quán triệt các văn bản đến toàn bộ cán bộ, đảng viên và nhân dân, định kỳ kiểm tra, sơ kết, đánh giá việc thực hiện nhằm phát huy kết quả, khắc phục hạn chế, khuyết điểm, tìm ra giải pháp phù hợp triển khai thực hiện các Quyết định.


Hình 1: Tỉnh ủy Lâm Đồng tổ chức sơ kết 05 năm thực hiện Quyết định 217, 218

Trên cơ sở chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh chủ động phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi để Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội thực hiện tốt công tác giám sát, phản biện, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, cụ thể như sau:

Về công tác giám sát: MTTQ tỉnh đã chủ trì giám sát 11 chuyên đề, phối hợp với các đơn vị giám sát trên 52 cuộc; các đoàn thể chính trị - xã hội cấp tỉnh tổ chức giám sát 85 cuộc, phối hợp giám sát 85 cuộc, tập trung vào các lĩnh vực như: việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đầu tư xây dựng cơ bản, đơn thư khiếu nại, tố cáo, công tác quản lý, bảo vệ rừng, quản lý, kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, thực hiện luật công đoàn, an toàn vệ sinh lao động, thực hiện BHXH, BHYT, BHTN, thực hiện Quy chế cán bộ Đoàn, các chế độ chính sách Đoàn, hội, thực hiện phụ nữ tham gia quản lý nhà nước, hoạt động vay vốn ủy thác ngân hàng chính sách xã hội….


Hình 2: MTTQ tỉnh tổ chức giám sát về huy động và sử dụng vốn trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Đức Trọng

Về công tác phản biện xã hội: Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các đoàn thể chính trị - xã hội tiến hành phản biện 165 dự thảo văn bản của Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục…tập trung vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; về quản lý đất đai đối với các hộ gia đình, cá nhân là đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; về quản lý sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; thang bảng điểm xét duyệt đối tượng, điều kiện được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng….

Về công tác tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền: Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp trong tỉnh tập trung tham gia góp ý đối với cấp ủy, tổ chức đảng các nội dung trọng tâm như: dự thảo văn kiện đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2015-2020; dự thảo một số nghị quyết, chỉ thị, quy chế, quy định, kết luận, về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, việc thể chế hóa, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các nghị quyết của hội đồng nhân dân và các văn bản quy phạm pháp luật, việc thực hiện cải cách hành chính, việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về dân chủ ở cơ sở; công tác tiếp dân và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân, quản lý bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường…… có liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân và lĩnh vực chuyên môn của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội. Thực hiện đặt hòm thư góp ý xây dựng Đảng tại trụ sở cơ quan Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp. Thường xuyên phản ánh, kiến nghị với Tỉnh ủy về tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị của nhân dân liên quan đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, tổ chức đảng; trách nhiệm quản lý, điều hành của chính quyền. Hàng năm, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội cùng với Ban Dân vận Tỉnh ủy tham mưu Thường trực Tỉnh ủy tổ chức Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với đại biểu nhân dân, Từ năm 2014 đến nay, Thường trực Tỉnh ủy đã chủ trì tổ chức 10 hội nghị đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy với nhân dân, nội dung tập trung vào một số vấn đề như: Thanh niên với vấn đề khởi nghiệp và bảo vệ môi trường; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa trong đồng bào dân tộc thiểu số; cơ chế, chính sách đối với đoàn viên, CNVCLĐ, vai trò của tổ chức công đoàn đại diện chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người lao động; cơ chế, chính sách trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng….


Hình 3: Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với đại biểu nông dân

Có thể khẳng định, sau 5 năm triển khai thực hiện Quyết định số 217, 218 của Bộ Chính trị, Mặt trận Tổ quốc các cấp trong tỉnh đã có những hoạt động thiết thực trong công tác giám sát và phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền đã phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Tuy nhiên, quá trình triển tổ chức thực hiện cho thấy công tác giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội là một việc khó: Chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền chưa đáp ứng với yêu cầu và sự kỳ vọng của nhân dân. Hoạt động giám sát còn có sự chồng chéo về nội dung, đối tượng giám sát; giám sát ở cấp cơ sở còn nhiều lúng túng, hiệu quả chưa cao. Hoạt động phản biện xã hội chưa nhiều, chỉ tổ chức chủ yếu ở cấp tỉnh. Công tác góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền chưa thật sự chủ động, nặng về tham mưu đối thoại, góp ý các dự thảo văn bản. Việc thực hiện giám sát, góp ý chỉ mới tiến hành đối với tập thể, cơ quan, đơn vị, chưa thực hiện được đối với cá nhân. Một số hình thức góp ý chưa phát huy được hiệu quả như hòm thư góp ý, thư góp ý…Vai trò giám sát trực tiếp của nhân dân, đoàn viên, hội viên chưa được quan tâm phát huy, hiệu quả còn thấp. Công tác phối hợp phản biện giữa các cơ quan chính quyền với MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội thiếu tính chủ động, chưa được quan tâm đúng múc. Một số cơ quan, đơn vị được giám sát, phản biện, góp ý chưa thực hiện đúng trách nhiệm trong việc tiếp thu, giải trình, giải quyết kiến nghị giám sát, kiến nghị phản biện, kiến nghị góp ý theo quy định.

Phát huy những kết quả đạt được và khắc phục những hạn chế trong công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh trong 5 năm qua, cần tiếp tục triển khai thực hiện các nội dung sau:

1. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt sâu sắc Quyết định 217-QĐ/TW, Quyết định 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị và các quy định của Đảng, Nhà nước về giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.

2. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng đối với việc thực hiện Quyết định 217-QĐ/TW, Quyết định 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị tại địa phương, đơn vị gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII), Chỉ thị 05-CT/TWcủa Bộ Chính trị và Quy định 04-QĐ/TW ngày 01/02/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy; coi đây là nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng hàng năm. Thực hiện nghiêm túc quy định người đứng đầu cấp ủy đối thoại trực tiếp với nhân dân. Quan tâm công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc triển khai thực hiện ở địa phương, cơ sở.

3. Chính quyền các cấp tăng cường phối hợp, tạo điều kiện để Mặt trận, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân thực hiện tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Chú trọng phối hợp phát huy vai trò phản biện của các tổ chức chính trị - xã hội đối với dự thảo văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Tăng cường công tác đối thoại trực tiếp với nhân dân, giải quyết kịp thời những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

4. MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội tập trung thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tránh chồng chéo, trùng lắp về nội dung, đối tượng giám sát; đẩy mạnh công tác giám sát cùng cấp; quan tâm phát huy vai trò của Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng; quan tâm phát huy vai trò của các thành phần xã hội, cá nhân tiêu biểu, chuyên gia trong công tác phản biện. Đẩy mạnh hoạt động tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; nâng cao chất lượng góp ý xây dựng chính quyền tại các kỳ họp HĐND, góp ý cơ quan, tổ chức, cá nhân cuối năm theo quy định; tham mưu, phối hợp tổ chức tốt đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân; phối hợp tổ chức hội nghị nhân dân góp ý xây dựng chính quyền cơ sở hàng năm...Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ giám sát và phản biện xã hội cho đội ngũ cán bộ MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội, nhất là cấp cơ sở.