Ảnh minh họa

Trung tâm 05-06,  trụ sở đóng tại huyện Đức Trọng là cơ sở cai nghiện ma túy tập trung thuộc Sở Lao động Thương binh Xã hội. Từ năm 2006 đến nay Trung tâm đã tiếp nhận và chữa trị cai nghiện cho gần 500 học viên. Nhằm nâng cao và duy trì kết quả công tác chữa bệnh và rèn luyện, Trung tâm đã chủ động tổ chức kết nối với các đầu mối liên kết trách nhiệm giữa gia đình học viên, chính quyền và các tổ chức xã hội địa phương. Các mối liên kết này được thể hiện qua các hoạt động cụ thể như: dạy nghề, tạo việc làm tại chỗ và việc làm sau hòa nhập, cải thiện môi trường của gia đình học viên, giao lưu thăm hỏi, chia sẻ động viên...

Trung tâm đặc biệt chú trọng tổ chức hoạt động dạy nghề, tư vấn hướng nghiệp cho học viên. Căn cứ kết quả khảo sát cụ thể, Trung tâm đã tổ chức nhiều hoạt động củng cố nghề nghiệp, khuyến khích học viên duy trì nghề nghiệp tốt đã có như: làm vườn, công nhân kỹ thuật, lái xe, thợ sửa xe…; đồng thời tổ chức 5 hoạt động dạy nghề, bao gồm: sửa chữa xe máy, điện dân dụng, đan len, hàn sắt và kỹ thuật trồng, chăm sóc cây cà phê. Nhằm giáo dục học viên về ý thức và thói quen lao động, biết quý trọng giá trị lao động, Trung tâm tổ chức cho hầu hết học viên đều được tham gia thường xuyên các loại hình lao động, tạo việc làm tại chỗ như hàn sắt, gia công trà Atiso, chăm sóc vườn cây công nghiệp, chế biến hạt điều thô, chăm sóc cây cảnh…thu nhập từ công tham gia lao động đều được chi trả sòng phẳng cho học viên.

Trung tâm cũng tổ chức hàng trăm đợt vãng lai tại gia đình của các học viên ở các địa bàn Đà Lạt, Bảo Lộc, Đức Trọng, Di Linh, Lâm Hà, Bảo Lâm…Qua các đợt vãng gia này, mối quan hệ phối hợp giữa gia đình và Trung tâm đã được thiết lập và củng cố. Qua đó Trung tâm cũng nắm chắc hơn về các vấn đề của học viên, gia đình học viên cũng được tư vấn kỹ hơn kỹ năng quản lý, hỗ trợ học viên sau hòa nhập. Cũng nhằm chuẩn bị điều kiện tốt nhất cho học viên khi hội nhập, hàng quý, Trung tâm thường xuyên tổ chức các kỳ họp mặt kết hợp sinh hoạt chuyên đề đối với thân nhân học viên. Tại đây, Trung tâm sẽ báo cáo đánh giá kết quả học tập rèn luyện của học viên cho phụ huynh, đồng thời lồng ghép tư vấn kỹ năng quản lý sau cai, điều chỉnh môi trường gia đình, tư vấn các chế độ, chính sách có liên quan.

Với những nỗ lực trên, từ năm 2006 đến nay, Trung tâm 05-06 đã thực hiện thành công trách nhiệm cai nghiện và chuẩn bị hòa nhập cho học viên. Tất cả các ca cai cắt cơn đều đảm bảo an toàn tuyệt đối, không có bất cứ tai biến nào xảy ra. Hơn 80% đối tượng cai nghiện tập trung được chữa lành các loại bệnh cơ hội, 100% đối tượng được chữa bệnh kết hợp tư vấn phòng ngừa lây nhiễm HIV/AIDS, chính điều này đã góp phần giúp Lâm Đồng khống chế được mức tăng người nhiễm HIV/AIDS. Hơn 80% đối tượng được dạy nghề mới hoặc củng cố nâng cao tay nghề sẵn có để sẵn sàng tái hòa nhập cộng đồng sau cai nghiện tập trung.

Qua quá trình thực hiện đề án tăng cường và nâng cao hiệu quả cai nghiện và quản lý sau cai (theo Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống ma túy đến năm 2010 do UBND tỉnh phê duyệt) Trung tâm 05-06 đã rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn cao.

Một là: Công tác cai nghiện luôn phải đi liền với sự quản lý tốt an ninh trật tự, cắt nguồn cung chất gây nghiện trên từng địa bàn. Công tác cai nghiện không phải là công tác của một ngành hoặc của từng địa phương riêng lẻ, nó chỉ được thực hiện tốt khi huy động được sự tham gia của toàn hệ thống chính trị và các nguồn lực của cộng đồng. Phải xem đây là một trong những tiêu chí quan trọng của cuộc vận động Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Phải tạo ra được sự kết hợp đồng bộ trong mối quan hệ giữa các ngành chức năng, cấp ủy, chính quyền địa phương.

Hai là: Bản chất của công tác cai nghiện trước hết là công tác phát hiện, bù đắp và điều chỉnh những khiếm khuyết về đạo đức, lối sống cho người nghiện. Nếu đạt được một định chuẩn tốt về đạo đức và giá trị văn hóa, con người sẽ không tìm đến các chất gây nghiện và khi được phục hồi các định chuẩn này, con người sẽ dễ dàng hơn trong việc rời xa các chất gây nghiện. Các giải pháp y tế, nghề nghiệp, việc làm là các yếu tố cần chứ chưa phải là điều kiện đủ. Có nhận thức được như thế chúng ta mới có thể xác định đúng hướng về giải pháp trọng tâm cho cộng đồng và cho những người chuyên trách làm công tác cai nghiện.

Ba là: Trong cai nghiện tập trung, tuyệt đối không tách rời nỗ lực của đội ngũ cán bộ viên chức chuyên nghiệp tại Trung tâm với sự nỗ lực của gia đình đối tượng. Đối tượng đã cố gắng để đoạn tuyệt với quá khứ, gia đình cũng cần phải điều chỉnh môi trường sống, thường xuyên gần gũi, động viên người nghiện trong khi cai và phải học hỏi kỹ năng hỗ trợ người nghiện sau cai. Nếu nhân tố này không đạt hiệu quả như mong muốn thì quá trình điều trị duy trì sau chữa bệnh tập trung sẽ rất khó thành công.

Bốn là: Kết quả điều trị tại Trung tâm sẽ hoàn toàn không có ý nghĩa gì nếu không có sự hỗ trợ của cộng đồng sau khi người nghiện trở về từ Trung tâm. Cần phải hiểu khái niệm “hỗ trợ” đúng với ý nghĩa tích cực của nó. Hỗ trợ không phải chỉ là quản lý trật tự an ninh, mà là sẵn sàng cảm thông, chia sẻ; sẵn sàng xóa bỏ mặc cảm dị biệt; sẵn sàng tạo cơ hội việc làm và điều kiện thăng tiến trong công việc - thậm chí đôi lúc còn phải ưu tiên hơn so với các đối tượng khác. Có như thế chúng ta mới tạo được lòng tin và góp phần tái tạo sự tự tin trong bản thân nhóm đối tượng cá biệt này./.