Ngày 19-11, tại Vĩnh Phúc, Ban Tuyên giáo T.Ư phối hợp Tổng cục Dạy nghề (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) Viện Nghiên cứu phát triển Phương Đông (
GIZ)
tổ chức tọa đàm khoa học "Đổi mới và phát triển dạy nghề ở Việt Nam".Tham dự buổi tạo đàm có các chuyên gia đầu ngành về giáo dục đào tạo như nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, Bà Trần Thị Tâm Đan,Chủ tịch Hội dạy nghề Việt Nam Nguyễn Thị Hằng, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Phi, Tổng cục trưởng TCDN Nguyễn Tiến Dũng, Phó tổng cục trưởng Dương Đức Lân, Cao Văn Sâm, Nghiêm Trọng Quí ….Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã thảo luận, trao đổi về yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện về dạy nghề; đổi mới về cơ cấu, chất lượng và quy mô đào tạo nguồn lao động để phục vụ yêu cầu CNH, HĐH đất nước, yêu cầu hội nhập và cạnh tranh trên thị trường lao động trong nước và khu vực...; đồng thời đề xuất các giải pháp đột phá và bền vững cho việc đổi mới và phát triển dạy nghề ở Việt Nam trong thời gian tới.
Dạy nghề sẽ khâu đột phá !
Theo PGS.TS Dương Đức Lân, Phó tổng cục trưởng TCDN, hiện nay công tác đào tạo nghề cần phải đổi mới một cách căn bản và toàn diện. Yêu cầu đặt ra chuẩn hóa, hiện đại hóa , trong đó chúng ta coi phát triển nhân lực là khâu đột phá để phát triển dạy nghề, do đó đây là căn cứ để xây trình và triển khai Chiến lược phát triển dạy nghề. Mục tiêu mà dạy nghề đặt ra trong giai đoạn 2011-2020 là đổi mới phát triển dạy nghề, trong đó coi là nhiệm vụ quan trọng và là khâu đột phá trong chiến lược phát triển nhân lực thời kỳ 2011 -2020. Với quan điểm điểm phát triển dạy nghề phải căn cứ vào nhu cầu của thị trường lao động, gắn với kế hoặch phát triển KT-XH của đất nước, cửa từng vùng, từng địa phương. Phát triển dạy nghề theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó thực hiện đột phá về chất lượng dạy nghề với phương châm hiệu quả và bền vững…
Theo TCDN trong giai đoạn 2011-2020 hệ thống dạy nghề có đủ năng lực đào tạo đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp trong sản xuất, dịch vụ. Hình thành đội ngũ lao động có tay nghề cao và tiến tới phổ cập nghề cho người lao động. Để thực hiện được các mục tiêu trên trong giai đoạn tới ngành dạy nghề đề ra các giải pháp mang tính đột phá như hình thành các trung tâm đào tạo nghề cho từng vùng; xây dựng các trường chất lượng cao trong đó có các trường nghề đạt đẳng cấp quốc tế, khu vực và quốc gia; hình thành các nghề trong điểm trong các trường …ngoài ra còn có các giải pháp đột phát khác như phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý dạy nghề, chuẩn hoá chương trình dạy nghề, chuẩn hoá, hiện đại hoá cơ sở vật chất và thiết bị dạy nghề, kiểm đinh, đánh giá và cấp chứng chỉ nghề quốc gia…
Cần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao
Các ý kiến phát biểu tại buổi tạo đảm đều thống nhất cho rẳng, dạy nghề trong giai đoạn tới cần phải có những thay đổi mạnh mẽ, trong đó chủ yếu vào việc nâng cao chất lược đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực cho CNH, HĐH đất nước.Theo Bà Trần Thị Tâm Đan - Nguyên chủ nhiệm UBGDVHNĐ Quốc Hội, Chiến lươc mà TCDN nêu ra là khá phong phú, đã tập trung vào Quy mô, chất lượng, hợp tác quốc tế…Về phát triển quy mô dạy nghề cần chú ý đến việc đáp ứng nhân lực cho phát triển Khu Công nghiệp, nông thôn. Quy mô làm như thế nào cho đảm bảo sản xuất và phân công nhân lực của Quốc tế và thể hiện rõ xuất khẩu lao động. Nên có chính sách thay đổi về xuất khẩu lao động. Đào tạo nhân lực cho đất nước mà cố gắng áp dụng công nghệ trong sản xuất và dịch vụ hiện đang sử dụng (Công nghệ trong nhà trường ngang với Sản xuất, thậm trí công nghệ có phần cao hơn sản xuất). Cần có những lớp đào tạo ra bàn tay vàng (Nhất nghệ nhân, nhất thân Vinh). Đối với Chiến lược phát triển nhân lực VN, cần xác định công nhân mũi nọn về tay nghề (trong Dạy nghề nên có nhứng lớp, nghề tài năng). Do đó, cần phải phát triển quy mô nhưng đảm bảo chất lượng. Bà Trần Thị Tâm Đan cho biết thêm, về đổi mới công tác quản lý dạy nghề (từ việc quản trị của Nhà trường, không thể làm thay việc quản lý). Trong bản Chiến lược tôi không đồng ý ở chỗ ”Nhà nước quy định tỷ lệ học sịnh vào học nghề, học....”, do đó Nhà nước chỉ mở ra con đường. Phải xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước và công tác quản trị của Nhà trường. Quản trị nhà trường nên để cho họ vận hành theo cơ chế tự chủ. Nhà nước đẩy mạnh việc quản trị nhà trường phải theo hướng mở. Quản trị nhà trường là quản trị phát huy tiềm lực, trí tuệ của đội ngũ giáo viên là quan trọng nhất. Phần lớn Nhà trường chỉ là quản lý hành chính, chưa tập trung vào đánh giá theo các tiêu chí.
PGS - TS Trần Quốc Toản, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho rằng, trong dự thảo Chiến lược có rất nhiều cái mới, nhưng cũng có nhiều thách thức. Dạy nghề có cần đổi mới toàn tiện, căn bản không? Đổi mới cái gì? Đổi mới như thế nào? Đổi mới thi tuyển sinh dạy nghề phải nằm trong quy chế tuyển sinh trong hệ thống giáo dục quốc dân, đổi mới cơ chế lương bổng của hệ thống dạy nghề để khuyến khích người lao động tham gia học nghề. Văn hóa nghề nghiệp phải hết sức quan trọng, mà bài báo cáo của đ/c Lân chưa đề cập đến. Cần có giải pháp để thực hiện từng bước, từng bước một. Chỉ số đóng góp của Giáo dục chỉ có 12%.
Bà Nguyễn Thị Hằng, Chủ tịch Hội dạy nghề Việt Nam, việc đổi mới dạy nghề trong giai đoạn 2011-2020, cần phải đổi mới, đột phá theo Nghị quyết 11. Tuy nhiện hiện nay trong dạy nghề chúng ta có 5 bất cập: Chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường xã hội và đảm bảo an sinh xã hội về chất lượng và số lượng. Rất quan tâm đến dạy nghề, nhưng hệ thống của nó chua đảm bảo. Giá cả thay đổi, ta muốn chất lượng cao, nhưng chi phí đầu tư không tăng lên mà giảm xuống. Mối quan hệ giữa Trường và doanh nghiệp chưa thực hiện được. Chỉ đạo của chúng ta không xuyên suốt được . Đối với Chiến lược có đưa vấn đề phổ cập không: Trong Luật Dạy nghề đã nêu rồi, chỉ cần cụ thể hóa ra. TCDN nên biên soạn lại và ngồi với các chuyên gia để thảo luận
Phát biểu tại buổi tạo đảm Bà Nguyễn Thị Bình - Nguyên phó Chủ tịch nước CHXHCN VN nhấn mạnh, Tôi rất quan tâm đến giáo dục, nhưng trong đó có vấn đề về dạy nghề. Nghị Quyết Đại hội XI có nêu phát triển dạy nghề là khâu đột phá trong Chiến lược nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011-2020, nếu ta giải quyết nhân lực tốt vấn đề nhân lực thí sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình CNH, HĐH đất nước. Chính vì vậy ta phải xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, do đó cần phải xác định phạm vi của mình đề xây dựng các giải pháp đào tạo nghề chất lượng cao đối với hệ trống dạy nghề trong việc phát triển nguồn nhân lực. Tôi nhất trí với giải pháp đàu tiên về phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề (cần phỉ có cốt, nền trong hệ thống CSDN); giải pháp vê phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý