Để ý Đảng hợp lòng dân 
Để bảo đảm thắng lợi của cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp lần này “thuận ý Đảng, hợp lòng dân”, việc chọn người giới thiệu ứng cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương trước hết phải coi trọng chất lượng ứng cử viên, coi trọng ý nguyện cử tri, mở rộng dân chủ theo hướng chọn người đại diện chính trị cho cử tri và Nhân dân, không phải chọn người đại diện cho các hoạt động thông thường diễn ra trong đời sống thường ngày...

Từ ý nguyện của cử tri

 Những ngày này, nhân dân cả nước đang hết sức quan tâm, chăm chú theo dõi chính quyền, MTTQ và các tổ chức phụ trách bầu cử các cấp tiến hành các bước chuẩn bị theo quy định của pháp luật để tiến tới bầu cử đại biểu QH Khóa XIV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 – 2021. Đây là dịp để nhân dân phát huy quyền dân chủ trong thiết chế Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN của dân, do dân và vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh:“Nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân… Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra”. Cũng là lúc mà cử tri thực hiện quyền chính trị cơ bản của mình, lựa chọn những người đủ tiêu chuẩn, có bản lĩnh chính trị, tài đức, tiêu biểu cho trí tuệ và các giá trị chuẩn mực cơ cấu xã hội để bầu vào các cơ quan quyền lực nhà nước ở Trung ương và địa phương.

Thi hành pháp luật về công tác bầu cử đại biểu QH và đại biểu HĐND các cấp, các địa phương trong tỉnh Lâm Đồng đã hoàn thành đúng quy trình pháp luật việc tổ chức Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất; điều chỉnh cơ cấu, thành phần, số lượng; phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử; các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở địa phương đang tiến hành lựa chọn, giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND cấp mình; tổ chức lấy ý kiến nhận xét của hội nghị cử tri theo quy định...

Tại thành phố Bảo Lộc, với dân số gần 159 ngàn người, dự kiến sẽ có ít nhất 61 - 69 ứng cử viên để bầu 36 đại biểu HĐND thành phố và dự kiến có gần 600 ứng cử viên để bầu 328 đại biểu HĐND cấp phường, xã. Ngoài một số thiếu sót về trình tự thủ tục hành chính trong thành lập Ủy ban bầu cử; báo cáo dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ ứng cử viên; về nhận thức khái niệm cơ quan nhà nước trong Luật Bầu cử... đã được các cơ quan hữu quan khắc phục kịp thời. Cơ bản, việc phân bổ số lượng, giới thiệu ứng cử viên đại biểu HĐND ở mỗi đơn vị hành chính đều cố gắng bảo đảm và dự phòng cao hơn 1 - 5% so với các tiêu chí cơ cấu, thành phần quy định tại Nghị quyết 1132/NQ-UBTVQH13 của UBTVQH như tỷ lệ nữ, trẻ, ngoài Đảng, dân tộc, chuyên trách, tái cử... 

Tuy vậy, khoảng cách từ việc bảo đảm cơ cấu, thành phần và chất lượng ứng cử viên đến kết quả bầu cử phản ánh đúng ý nguyện của cử tri, bầu được đại biểu nhân dân đại diện chính trị trong cơ cấu xã hội ở mỗi đơn vị hành chính... là bài toán không dễ dàng. Thực tế nhiệm kỳ trước cho thấy, tỷ lệ trúng cử thấp của các ứng cử viên theo cơ cấu là một bài học kinh nghiệm. Cụ thể ở cấp thành phố, khối đoàn thể trúng cử (2/9 UCV), nữ (4/15 UCV), trẻ dưới 35 tuổi (1/7 UCV), người ngoài Đảng (1/7 UCV) đã dẫn tới không đạt các tiêu chí dự kiến. Ở cấp phường, xã cũng tình trạng tương tự, trong tổng số 316 đại biểu xã phường trúng cử, đại biểu khối Mặt trận, đoàn thể chiếm 12,66%, nữ 16,46%, trẻ 10,44%, người ngoài Đảng 29,43%. Trong khi đó, số đại biểu là công chức ở cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng trúng cử chiếm tỷ lệ cao (cấp thành phố, đại biểu cơ quan nhà nước chiếm 48,57%, Đảng 28,57%; tỷ lệ này ở xã, phường là 32,27% và 7,28%).

Những con số trên đây cho thấy, ý nguyện của cử tri chọn người đại diện cho mình ở cơ quan quyền lực nhà nước địa phương phải là người có thực quyền hoặc công tác trong các lĩnh vực liên quan đến nhiều vấn đề cử tri đang bức xúc, quan tâm; hoặc là chọn người của địa phương, gần dân, sát dân, có thể lắng nghe và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho dân, với kỳ vọng có thể trực tiếp giúp dân giải quyết ngay những vấn đề thực tiễn phát sinh, chứ không phải chọn người đại diện chỉ để tiếp thu, kiến nghị chung chung ý kiến của nhân dân. Xu hướng quan điểm này của cử tri địa phương có thể khác biệt với một số ý kiến cho rằng nên chọn những ứng cử viên thuộc thành viên Mặt trận, nhưng không thuộc đối tượng là công chức, viên chức các cơ quan hành chính nhà nước để bầu vào HĐND các cấp, để họ thực hiện tốt hơn chức năng giám sát quyền lực của HĐND và không bị xung đột lợi ích với cơ quan mà mình đang công tác. Tuy nhiên, đó cũng chỉ mới là suy nghĩ trên lý thuyết, còn nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu thực tiễn, bởi có ai nghĩ rằng mình suốt đời công tác trong các cơ quan thuộc thành viên của Mặt trận.


Hội nghị hướng dẫn giới thiệu người ứng cử HĐND các cấp tại TP Bảo Lộc

Không tách rời chất lượng với cơ cấu

Ngày 22.5.2016, cử tri sẽ quyết định bầu chọn ai bằng lá phiếu của mình. Tuy vậy, từ những phân tích trên đây, để bảo đảm thành công của cuộc bầu cử HĐND các cấp lần này thuận theo “ý Đảng hợp lòng dân ”, thiết nghĩ, cần nhận thức đầy đủ và tăng cường tuyên truyền sâu rộng hơn nữa để cử tri hiểu rõ chức năng và vai trò đại diện chính trị của đại biểu HĐND, của cơ quan dân cử. Việc chọn người giới thiệu ứng cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, trước hết phải coi trọng chất lượng ứng cử viên, coi trọng ý nguyện cử tri, mở rộng dân chủ theo hướng chọn người đại diện chính trị cho cử tri và Nhân dân chứ không phải chọn người đại diện cho các hoạt động thông thường diễn ra trong đời sống thường ngày.

Mặt khác, không thể tách rời chất lượng ứng cử viên với định hướng cơ cấu, thành phần, hạn chế tối đa một ứng cử viên phải đảm nhiệm nhiều cơ cấu hoặc cơ cấu vì người mà xếp việc. Bảo đảm số dư ứng cử viên trên một đơn vị bầu cử theo quy định của pháp luật. Những địa phương đã chuẩn bị số dư ứng cử viên nhiều hơn số tối thiểu sau các lần hiệp thương, nếu có thể thì nên giữ nguyên để cử tri rộng đường cân nhắc lựa chọn, không nên vận động người được giới thiệu ứng cử rút tên khỏi danh sách ứng cử viên vào phút chót để có số dư “đẹp” trên một đơn vị bầu cử (!), gây tâm lý cho rằng có sự áp đặt chủ quan, tạo dư luận không có lợi trong quá trình dân chủ hóa đời sống xã hội.

Với tất cả niềm tin vào sự sáng suốt lựa chọn của cử tri, chúng ta có thể kỳ vọng QH Khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021 đủ khả năng và điều kiện để thực thi sứ mệnh đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, đưa đất nước ta vững bước trên con đường hội nhập và phát triển.

Ths. Nguyễn Vân Hậu