Lịch sử văn hóa 

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH HUYỆN ĐẠ HUOAI

 

 Địa bàn huyện Đạ Huoai ngày nay trước đây là vùng đất hoang vu, chỉ có một số ít đồng bào dân tộc bản địa gốc Tây Nguyên sinh sống, trong đó chủ yếu là người Cơ Ho và Châu Mạ giàu truyền thống đoàn kết gắn bó chống chọi với sự khắc nghiệt của thiên nhiên.

 Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Đạ Huoai là vùng đất thuộc quận B’ Lao, tỉnh Đồng Nai Thượng. Năm 1950 hai tỉnh Lâm Viên và Đồng Nai Thượng được sát nhập thành tỉnh Lâm Đồng, Đạ Huoai lúc này thuộc quận B’ Lao, tỉnh Lâm Đồng.

Trước năm 1975 vùng đất Đạ Huoai hiện nay chỉ có 3 xã: Bà Gia, Phước Lạc và Mađaguôi. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước vùng đất Đạ Huoai thuộc huyện Bảo Lộc tỉnh Lâm Đồng, gồm 4 xã: Lộc Phước, Lộc Thọ, Lộc Phú, Lộc Trung.

 Ngày 14 tháng 3 năm 1979 Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 116-CP chia huyện Bảo Lộc thành 2 huyện Bảo Lộc và Đạ Huoai. Huyện Đạ Huoai gồm có các xã: Mađaguôi, Đạ Oai, Đạ M’ri, Đạ P’Loa, Đạ Tẻh, Đạ Kộ, Đạ Lây; thị trấn Mađaguôi, thị trấn Nông trường Đạ Tẻh và thị trấn Nông trường Đạ M’ri.

Ngày 06 tháng 6 năm 1986 Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 68/HĐBT chia huyện Đạ Huoai cũ thành 3 huyện lấy tên huyện Đạ Huoai, huyện Đạ Tẻh và huyện Cát Tiên như ngày nay. Huyện Đạ Huoai lúc này có 9 đơn vị hành chính, gồm các xã Mađaguôi, Đạ Oai, Đạ Tồn, Hà Lâm, Đạ M’ri, Đạ P’Loa, Đoàn Kết; thị trấn Mađaguôi, thị trấn Đạ M’ri. Tuy nhiên trên thực tế đến năm 1996, xã Đoàn Kết mới được tách ra từ xã Đạ P’loa.

Ngày 21/12/2002, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 112/2002/NĐ-CP điều chỉnh địa giới hành chính thành lập xã Phước Lộc thuộc huyện Đạ Huoai trên cơ sở 7.766 ha diện tích tự nhiên và 3.008 nhân khẩu của xã Hà Lâm. Từ đó đến nay, huyện Đạ Huoai giữ ổn định địa giới hành chính với 8 xã và 2 thị trấn.

Hiện nay huyện Đạ Huoai có tổng diện tích tự nhiên 49.555 ha; có vị trí địa lý, phía đông giáp thành phố Bảo Lộc; phía tây giáp huyện Tân Phú tỉnh Đồng Nai; phía nam giáp huyện Đức Linh, Tánh Linh của tỉnh Bình Thuận; phía bắc giáp huyện Đạ Tẻh và huyện Bảo Lâm; có dân số hơn 36.300 người, trong đó người dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ 22,23%, còn lại là người Kinh từ khắp mọi miền đất nước  hội tụ về đây sinh sống và lập nghiệp.

 Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ, nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện đã đoàn kết một lòng, bền bỉ đấu tranh, xây dựng căn cứ vững chắc nằm sâu trong lòng địch; tạo lập được hành lang an toàn, thông suốt nối liền giữa khu VI và các tỉnh duyên hải miền Trung; cung cấp nhiều lương thực, thực phẩm cho lực lượng cách mạng; tiêu diệt một bộ phận lớn sinh lực địch. Khi thời cơ đến nhân dân huyện nhà đã phối hợp chặt chẽ với bộ đội chủ lực giải phóng quê hương (ngày 27/3/1975), góp phần vào việc hoàn thành quá trình giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.