Lịch sử văn hóa 

KHÁI QUÁT SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
THÀNH PHỐ BẢO LỘC – TỈNH LÂM ĐỒNG 

Thành phố Bảo Lộc ngày nay là một trong hai đô thị trung tâm lớn cùa tình Lâm Đồng nằm trên cao nguyên Di Linh, ở độ cao 800 m; ở về phía Tây Nam của Tỉnh, có vị trí địa lý nằm vào khu vực trung tâm của vùng Nam Lâm Đồng, cách thành phố Đà Lạt 110 km, thành phố HCM 190km, Biên Hòa 150 km, Vũng Tàu 200 km và tỉnh Bình Thuận 120km. Địa giới hành chính:cùa thành phố Bảo Lộc bao gồm tòan bộ địa giới cùa thị xã Bảo Lộc cũ: phía Bắc giáp xã Lộc Quảng huyện Bảo Lâm, phía Nam giáp xã Lộc Thành huyện Bảo Lâm, phía Đông giáp xã Lộc An huyện Bảo Lâm. Và phía Tây giáp huyện ĐạHuoai. Nằm trên tuyến quốc lộ 20 nối liền Đà Lạt và thành phố HCM, quốc lộ 55 đi Bình Thuận là những tuyến đường bộ quốc gia quan trọng, thành phố  Bảo Lộc thực sự là đầu mối giao thông trọng yếu của vùng Nam Lâm Đồng, có vai trò quan trọng và có tiềm năng mở rộng mối giao lưu kinh tế - văn hóa giữa Lâm Đồng với các tỉnh miền Đông Nam bộ và Duyên hải Nam trung bộ. Diện tích đất tự nhiên của thành  phố là: 23.256,28 ha, trong đó, đất nội thị: 6.744,77 ha, đất ngoại thị: 16.511,51Ha. Tổng số dân cư trên địa bàn thành phố hiện có 153.808 người với 26 dân tộc anh em sinh sống.





         

        1. Lịch sử hình thành:

 

 

  Vào khoảng những năm 1890, trên đường thám hiểm cao nguyên Langbian và phát hiện vùng đát Đà Lạt vào năm 1893, bác sĩ Alexander Yersin đã phát hiện ra vùng đất này gọi là xứ B’lao, nay là thành phố Bảo Lộc.

Năm 1898 Toàn quyền Paul Doumer cử nhiều đoàn thám hiểm khảo sát tiềm năng của vùng này, năm 1899 ông Ernest Outrey mở cuộc thám hiểm và nghiên cứu tiềm năng vùng Bảo Lộc.

Năm 1899, Tỉnh Đồng Nai Thượng ( Haut Donnai) được hình thành, tiềm năng Bảo Lộc bắt đầu được khai phá.

Năm 1932, tuyến đường từ Sài Gòn lên Đà Lạt qua Bảo Lộc (quốc lộ 20 hiện nay)  được hình thành.

Năm 1958, Tỉnh Đồng Nai Thượng được phân định lại ranh giới và đổi tên thành Tỉnh Lâm Đồng (cũ) gồm 2 quận: Bảo Lộc và Di Linh. Bảo Lộc được chọn làm tỉnh lỵ của Tỉnh Lâm Đồng cũ (gồm các Huyện Di Linh, Bảo Lộc, Bảo Lâm, Đạhuoai- Đạ Tẻh hiện nay).

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975, Tỉnh Lâm Đồng và Tỉnh Tuyên Đức được sát nhập lại thành Tỉnh Lâm Đồng hiện nay, Đà Lạt trở thành trung tâm chính trị, hành chính của Tỉnh Lâm Đồng. Bảo Lộc, Di Linh trở thành 2 huyện phía nam của Tỉnh.

Ngày 11-07-1994, Chính phủ ban hành Nghị định 65/CP chia tách huyện Bảo Lộc thành 2 đơn vị hành chính là thị xã Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm. Thị xã Bảo Lộc – 1 đơn vị hành chính mới đã được hình thành với 6 phường nội thị và 5 xã nông thôn. Sau 15 năm xây dựng và phát triển, Bảo Lộc đã trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật, công nghiệp, dịch vụ và du lịch quan trọng của vùng phía Nam tỉnh Lâm Đồng và là đô thị lớn thứ 2 của tỉnh Lâm Đồng, sau thành phố Đà Lạt. Sau 15 năm tập trung phấn đấu thực hiện các tiêu chí xây dựng đô thị, ngày 11/ 3/2009, thị xã Bảo Lộc được công nhận là đô thị loại III theo Quyết định số 225/QĐ-BXD của Bộ trưởng Bộ Xây Dựng; Và một năm sau đó, ny 8 tháng 4 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 19/NQ-CP thành lập thành phố Bảo Lộc thuộc tỉnh Lâm Đồng, trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và các đơn vị hành chính trực thuộc của thị xã Bảo Lộc. Hiện nay, cùng với Đà Lạt, Thành phố Bảo Lộc chính thức là một trong hai thành phố thuộc tỉnh Lâm Đồng. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Bảo Lộc đang tập trung sức thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IV (2010-2015) và Nghị quyết 07/NQ-TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lâm Đồng về “Phát triển thành phố Bảo Lộc trở thành trung tâm dịch vụ - công nghiệp của tỉnh Lâm Đồng giai đọan 2011 – 2015”.

2. Đặc điểm tự nhiên :

a) Địa hình địa mạo:

Nằm trên cao nguyên Bảo Lộc-Di Linh, địa hình có sự phân hoá thành 3 dạng địa hình chính là núi cao, đồi dốc và thung lũng:

-       Núi cao ở khu vực Tây Nam (900-1.100m) chiếm 11% diện tích toàn thành phố, khoảng 2.500 ha.

-       Đồi dốc với các ngọn đồi và dải đồi dốc có đỉnh tương đối bằng phẳng (800-850m), độ dốc sườn đồi lớn, chiếm 79,8% diện tích toàn thành phố, là địa bàn sản xuất cây công nghiệp dài ngày như chè, cà phê, dâu tằm.

-       Thung lũng tập trung ở Lộc Châu và Đại Lào, chiếm 9,2% diện tích toàn thành phố. Đây là địa hình thấp, bằng phẳng, thích hợp phát triển cà phê và chè, cũng có thể trồng cây dâu và cây ngắn ngày.

Thành phố Bảo Lộc được xây dựng trên các ngọn đồi tương đối bằng phẳng có độ cao trung bình 850m, địa hình dốc từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây. So với các đô thị miền núi, Bảo Lộc có địa hình xây dựng lý tưởng, đẹp về cảnh quan thiên nhiên, thuận lợi về xây dựng và phát triển du lịch.

b) Khí hậu:

- Bảo Lộc có khí hậu thuận lợi nhất trong vùng cao nguyên, quanh năm mát mẻ. Khí hậu theo chế độ nhiệt đới gió mùa nhưng biến thiên theo độ cao và hình thể địa hình.

-       Nhiệt độ trung bình cả năm 21 - 220C, nhiệt độ cao nhất trong năm27,40C, nhiệt độ thấp nhất trong năm 16,60C. Nhiệt độ trung bình cả năm thấp, ôn hòa, biên độ dao động nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn.

c) Thủy văn:

Do địa hình bị chia cắt nhiều, lượng mưa lớn, mùa mưa kéo dài, vùng sinh thủy rộng nên nguồn nước mặt ở Bảo Lộc khá phong phú và mật độ sông suối khá dày: bình quân 0,9 - 1,1km/km2. Bao gồm 3 hệ thống:

-       Hệ thống sông Dar’Nga: phân bố ở phía đông thành phố Bảo Lộc.

-       Hệ thống suối Đại Bình: phân bố chủ yếu ở phía nam Quốc lộ 20.

-       Hệ thống suối Dam’Bri: là vùng đầu nguồn của suối Dam’Bri.

Mực nước ngầm tại Bảo Lộc thấp, trung bình từ 7~10m. Do địa thế cao nên thành phố Bảo Lộc không bị ngập lụt.

3. Đơn vị hành chính:

Thành phố Bảo Lộc hiện có 11 đơn vị hành chính gồm 6 phường: và 5 xã:

 

số TT

Đơn vị hành chính

Diện tích tự nhiên (ha)

Dân số (người)

I

6 phường (120 tổ dân phố)

 

 

1

Lộc Phát

2.573,02

19.178

2

Lộc Tiến

1.301,19

13.315

3

Phường 2

   662,15

19.776

4

Phường 1

   431,44

11.639

5

B’Lao

   540,29

11.236

6

Lộc Sơn

1.236,69

16.949

II

5 xã     (54 thôn)

 

 

1

ĐamBri

3.282,01

9.030

2

Lộc Thanh

2.080,98

10.102

3

Lộc Nga

1.603,19

9.676

4

Lộc Châu

3.619,55

16.224

5

Đại Lào

5.925,79

11.412

 

               Tòan thành phố

23.256,28 ha

153.808

  

          4. Phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh:

Với chức năng là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam tỉnh Lâm Đồng đồng thời là trung tâm công nghiệp của cả tỉnh, trong những năm qua, kinh tế thành phố Bảo Lộc luôn tăng trưởng ở mức cao, kinh tế trên địa bàn thành phố được chuyển dịch tích cực phù hợp với tính chất kinh tế đô thị, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng theo hướng : tăng tỷ trọng công nghiệp-xây dựng, giảm tỷ trọng nông lâm nghiệp. Với vai trò là trung tâm công nghiệp của tỉnh Lâm Đồng, với thế mạnh là các ngành công nghiệp chế biến nông sản, dệt may, tơ tằm, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, khai thác, chế biến khóang sản va các ngành công nghiệp hỗ trợ, phụ trợ…, ngành công nghiệp với hàng trăm doanh nghiệp lớn, nhỏ  đã có những đóng góp đáng kể trong nền kinh tế của Bảo Lộc. Các khu, cụm công nghiệp đã hình thành và đi vào hoạt động ổn định như: Khu công nghiệp Lộc Sơn, cụm Công nghiệp - dịch vụ Lộc Phát, cụm công nghiệp Đại Lào…

 Thương mại -  dịch vụ - du lịch trong những năm gần đây tăng trưởng ổn định, Hệ thống trung tâm thượng mại, siêu thị, chợ trung tâm, chợ khu dân cư, nhà hàng… được quan tâm đầu tư xây mới và nâng cấp như Chợ trung tâm thành phố, Siêu thị Co-op Mart,….; hệ thống cơ sở luu trú phát triển mạnh với 52 khách sạn, nhà nghỉ, các dịch vụ: tài chính, ngân hàng, bưu chính viễn thông, dịch vụ kiểm hóa, kiểm định ... ngày càng phát triển theo hướng hiện đại. Trên địa bàn thành phố có hầu hết chi nhánh các ngân hàng lớn như Ngân hàng Nông nghiệp phát triển nông thôn, ngân hàng Đầu tư phát triển BIDV, ngân hàng Công thương ViettinBank, Eximbank, SacomBank, SHB, ACB….với cơ sở vật chất khang trang cùng với hệ thống các Quỹ tín dung nhân dân  trên địa bàn các phuờng xã, hoạt động kinh doanh đạt hiệu quả cao, góp phần  quan trọng vào sự tăng trưởng chung của thành phố.  

Trong lĩnh vực nông nghiệp, phát huy thế mạnh của các loại cây công nghiệp lâu năm trên địa bàn thành phố như trà, cà phê, dâu tằm với diện tích trà  7.756 ha, cà phê  hơn 8000 ha, dâu tằm 160 ha, sản lượng trà, cà phê tăng hàng năm, trong đó sản lượng chè tươi bình quân hàng năm đạt trên 75.000 tấn, sản lượng chè chế biến đạt 17.000 tấn/ năm; Thành phố tập trung thực hiện các mô hình ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp; Kinh tế trang trại phát triển, có trọng tâm, quy hoạch cụ thể theo thế mạnh của địa phương. Đến nay thành phố Bảo Lộc có gần 100 trang trại, bao gồm  trang trại chăn nuôi và  trang trại trồng trọt  phát triển theo hướng quy mô, tập trung, đảm bảo cung ứng nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.

Văn hóa, xã hội tiếp tục được đẩy mạnh. Các họat động y tế, khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, văn hóa – thông tin, thể dục thể thao… có nhiều chuyển biến tiến bộ. Tòan thành phố hiện có 74 cơ sở giáo dục từ hệ mầm non đến cao đẳng, tỷ lệ kiên cố hóa trường lờp đạt 82%. Thành phố đang tập trung triển khai các dự án xây dựng phân hiệu Đại học Tôn Đức Thắng, trường PTTH chuyên Bảo Lộc,góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho thành phố và khu vực.

Ngành y tế thực hiện tốt các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số, truyền thông sức khỏe cộng đồng, chăm sóc sức khòe sinh sản; tỷ lệ tăng dân số tự nhiên giảm còn 13,12%, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng còn 14,5 %, tỷ lệ dân số đô thị sử dụng nước sạch trên 75%.Trên đia bàn thành phồ có 2 bệnh viện cấp tỉnh, 2 phòng khám khu vực  và có 11 trạm y tế phường, xã, Thành phố đang tập trung triển khai dự án xây dựng mới Bệnh viện II Lâm Đồng. Nhìn chung, các công trình y tế tương đối đầy đủ về lực lượng, trang thiết bị, đã đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân thành phố và các địa phương trong khu vực phía Nam của tỉnh.

  Công tác thông tin tuyên truyền gắn với chính trị, văn hóa quan trọng và thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của thành phố được triển khai sâu rộng đến các khu dân cư. Phong trào “Tòan dân đòan kết xây dựng đời sống văn hóa” được quan tâm củng cố, kiện tòan và tửng bước nâng cao chất lượng. Tòan thành phố có 94% số khu dân cư văn hóa, 36.4% số xã phường đạt chuần văn hóa, 66% cơ quan đơn vị văn hóa, 86% hộ gia đình văn hóa, 36% số xã phường có thiết chế nhà văn hóa, 56,3% số thôn, tổ dân phố có Nhà sinh họat cộng đồng. Thành phố đang tập trung thực hiện hạng mục Sân tập bóng đá và nhà thi đấu đa năng đi đôi với triển khai dự án xây dựng trung tâm văn hóa thể thao thành phố tại khu quy họach Hà Giang. Chương trình xây dựng nông thôn mới ở 5 xã của thảnh phố được tập trung đẩy mạnh và gắn kết với thực hiện các nhiệm vụ của phong trào TDĐKXDĐSVH. Công tác quản lý nhà nước về văn hóa, thông tin cơ bản thực hiện tốt. đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân từng bước được nâng cao.

Bưu chính, viễn thông phát triển nhanh, đáp ứng nhu cầu thông tin liên lạc của nhân dân trên địa bàn thành phố. số máy điện thoại cố định là 17 máy/100 người và di động là 29 máy/100 người, cao hơn nhiều so với bình quân chung toàn tỉnh. Toàn thành phố có một bưu cục trung tâm và 5 bưu cục cấp 3 được trang bị hiện đại, một trung tâm viễn thông, đã hòa mạng thông tin trong nước, quốc tế và phát triển khá đều, phủ sóng rộng khắp thành phố. Mạng đại lý bưu điện đa dịch vụ phát triển rộng khắp. Mạng lưới đường thư cấp II, III bảo đảm hành trình 100% xã, phường, cơ quan, đơn vị trên địa bàn thị xã có báo trong ngày, 100%  số trường học trên địa bàn thành phố có mạng internet, 100% số xã, phường có đại lý dịch vụ internet.. Thành phố có 01 Đài Truyền thanh, truyền hình với quy mô, trang thiết bị cơ bàn cùng với hệ thống các trạm Truyền thanh FM tại các phường xã đáp ứng nhu cầu về văn hoá tinh thần của nhân dân địa phương cũng như thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước đến với mọi người dân tại cơ sở.

Thành phố đã nỗ lực trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội., xóa đói giảm nghèo. Đến nay tỉ lệ hộ nghèo giảm còn 3,75%. Giải quyết việc làm hàng năm cho gần 4.000 lao động, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 37,8%. Công tác chăm sóc các đối tượng chính sách luôn được thành phố quan tâm, thực hiện tốt chính sách đền ơn đáp nghĩa.

Công tác quân sự quốc phòng của thành phố cơ bản hòan thành các nhiệm vụ huấn luyện, giáo dục quốc phòng, hàng năm đều hòan thành chỉ tiêu giao quân và duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an tòan xã hội tiếp tục được giữ vững. Phong trào Tòan dân bảo vệ an ninh tổ quốc phát triển sâu rộng đến khu dân cư, góp phần giữ vững an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội trên địa bàn thành phố. Tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội, tai nạn giao thông luôn được quan tâm  tập trung giải quyết và ngăn chặn kịp thời, hoạt động các tôn giáo được nhà nước công nhận đều diễn ra trong khuôn khổ pháp luật, tình hình an ninh trong khu vực đồng bào dân tộc thiểu số luôn được giữ vững và ổn định.

Họat động của Mặt trận TQVN và các đòan thể đã thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, tăng cường củng cố khối đại đòan kết tòan dân. Sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, năng lực quản lý, điều hành của các cấp chính quyển đã được nâng lên, lãnh đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh, xây dựng hệ thống chính tri.

5. Thắng cảnh, Du lịch, Lễ hội:

Do có khí hậu mát mẻ quanh năm nên Bảo Lộc là nơi lý tưởng để xây dựng các khu du lịch nghỉ dưỡng. Bảo Lộc có nhiều thác, hồ, suối đẹp như: Thác ĐamB'ri, thác bảy tầng, hồ Nam Phương, suối Đá Bàn... Khu du lịch ĐamB'ri nổi tiếng với thác nuớc hùng vĩ cao 57m và các cánh rừng nguyên sinh, là địa điểm lý tưởng cho nghỉ dưỡng, cắm trại....Năm 2010, Công trình giải trí máng trượt dài nhất Đông Nam Á được thực hiện tại khu du lịch Thác  ĐamB'ri thu  hút hàng năm trên 130 nghìn lượt du khách.

 

 
            Hệ thống khách sạn, nhà nghỉ toàn thành phố hiện có 52 cơ sở lưu trú tử 3 sao, với tiện nghi được trang bị khá tốt đã đáp ứng được nhu cầu của khách tham quan, du lịch đến với Bảo Lộc. Mạng lưới các nhà hàng, các điểm dịch vụ bán hàng đặc sản của địa phương và hàng trăm cơ sở chế biến, kinh doanh trà, cà phê lớn nhỏ của thành phố sẵn sàng cung ứng cho du khách các sản phẩm của địa phương với đa dạng các lọai trà ooloong, trà hương, trà đen đã lảm nên một thương hiệu trà Blao có tiếng từ bao đời nay.

Và cũng chính vì vậy. cứ 2 năm một lần thành phố lại được tỉnh giao trách nhiệm tổ chức Lễ hội văn hóa trà Lâm Đồng – một lễ hội ngành nghề truyền thống của nhân dân Lâm Đồng – và như một điễm hẹn cho du khách gần xa về với vùng trà B’Lao – Bảo Lộc để được hiểu hơn về vùng đất, con người Bảo Lộc gắn bó với nghiệp trà gần 100 năm qua trên vùng đất bazan mến thương này.

Thời gian gần đây cảnh quan kiến trúc, bộ mặt đô thị được chỉnh trang, cải thiện đáng kể. Văn hoá, xã hội có bước phát triển đồng bộ. An ninh – Quốc phòng vững chắc, chính trị – xã hội ổn định. Thu nhập bình quân đầu người, đời sống vật chất, tinh thần và dân trí của nguời dân thành phố đã được cải thiện đáng kể, đạt trên mức trung bình của cả nước. Nhiệm vụ xây dựng Đảng đã được chú trọng trên cả 3 mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức. Phong trào thi đua yêu nước được các ngành, các cấp và nhân dân hưởng ứng và thu được nhiều kết quả.

Với những kết quả đạt được nói trên, thành phố Bảo Lộc đã, đang và sẽ tiếp tục đóng góp tích  cực vào sự phát triển chung của tỉnh Lâm Đồng./.